Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Kiedy można podzielić majątek wspólny małżonków?

www.sxc.hu/NYOBE
(fot. www.sxc.hu/NYOBE)

Możliwość dokonania podziału, czyli ustanie wspólności majątkowej 

Powszechnie uważa się, że podział majątku wspólnego może zostać dokonany dopiero po rozwodzie lub separacji. To błędne przekonanie wynika z powszechności wspólności majątkowej jako podstawowego ustroju majątkowego, jaki istnieje między małżonkami oraz wciąż rzadkim zawieraniem umów majątkowych. Momentem wyznaczającym możliwość podzielenia wspólnego majątku jest chwila ustania wspólności ustawowej, która wcale nie musi zbiegać się z chwilą ustania małżeństwa.

Czemu warto podzielić majątek po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami (byłymi małżonkami)?

Podział majątku, który następuje po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami (byłymi małżonkami) ma za zadanie uregulować ich sprawy majątkowe. Dlatego nie warto zwlekać. Mimo to, wiele osób nie decyduje się na podział lub odwleka go w czasie, obawiając się kosztów i przedłużającego się postępowania. Postępowanie działowe nie należy do łatwych – szczególnie, gdy między zainteresowanymi brak woli współdziałania, ale można mu sprostać. W tym artykule przedstawimy wyjaśnienia odnoszące się do najczęściej występujących w praktyce dylematów związanych z podziałem majątku wspólnego. Mamy nadzieję, że rozwieją one wiele wątpliwości oraz pomogą w podjęciu właściwych decyzji.   

Z dniem 20 stycznia 2005 r. weszła w życie duża nowelizacja Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, która wprowadziła zasadnicze zmiany. Przede wszystkim w ustrojach majątkowych małżonków. Artykuł ten, jak również inne porady z tej serii, wszystkie zmiany uwzględnia. Należy jednak zwrócić uwagę, że wspólność majątkowa małżeńska, która  ustała przed wejściem w życie nowych przepisów, będzie traktowana zgodnie ze „starymi” przepisami (zgodnie z art. 5 ust. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy) - dotyczy to sytuacji kiedy wiele lat temu został orzeczony rozwód a po dzień dzisiejszy nie nastąpił podział majątku. 

Jakie zasady obowiązują w czasie trwania wspólności ustawowej?

Zgodnie z art. 35 kro: w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Co więcej, żaden z małżonków w czasie trwania wspólności nie może również rozporządzać, ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Powyższy zakaz obowiązuje małżonków bezwzględnie. Oznacza to, że nie mogą oni dokonać umownego podziału majątku, jeśli wspólność majątkowa wciąż istnieje. Sąd Najwyższy zezwolił jednak na dokonanie w tym czasie przesunięcia majątkowego między majątkiem wspólnym a majątkami osobistymi. Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 1991 r. (sygn. akt. III CZP 76/90, OSP 1992/1 poz. 2), w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej dopuszczalne jest rozporządzenie przez małżonka przedmiotem wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego drugiego małżonka.

W jakich przypadkach ustaje wspólność majątkowa między małżonkami?

Momentem, który wyznacza możliwość dokonania podziału majątku, jest chwila ustania wspólności ustawowej. Od tego momentu podział majątku, zarówno sądowy, jak również umowny, jest możliwy.

Można wyróżnić ustanie wspólności w trakcie trwania małżeństwa oraz ustanie wspólności wiążące się z ustaniem małżeństwa. 

W trakcie małżeństwa wspólność majątkowa może ustać z następujących przyczyn: 

  • małżonkowie postanowią zawrzeć umowę o rozdzielność majątkową (tzw. intercyzę);
  • sąd dokona ustanowienia rozdzielności majątkowej (w tym przypadku moment ustania wspólności określa sąd; może on być wcześniejszy niż data uprawomocnienia się orzeczenia sądu);
  • jedno z małżonków zostanie ubezwłasnowolnione;
  • w stosunku do jednego z małżonków zostanie ogłoszona upadłość;
  • sąd orzeknie separację małżonków. 

Wspólność majątkowa ustaje zawsze z chwilą ustania samego małżeństwa. Chodzi o następujące sytuacje: 

  • rozwód – wspólność ustaje z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego;
  • śmierć jednego z małżonków albo obojga małżonków;
  • uprawomocnienie się wyroku unieważniającego małżeństwo. 

Podział majątku wspólnego w czasie trwania małżeństwa 

Najczęściej do podziału majątku dochodzi już po ustaniu związku małżeńskiego. W czasie trwania małżeństwa podział jest jednak możliwy. Kodeks rodzinny i opiekuńczy  zakazuje dokonywania podziału w czasie trwania wspólności majątkowej, a nie w czasie trwania małżeństwa. Dopóki, więc wspólność (ustawowa lub umowna) istnieje, żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku. Wspólność ta może ustać nie tylko wskutek rozwodu czy separacji, ale również w wyniku decyzji samych małżonków. Dodatkowo, każdy z małżonków może żądać, aby rozdzielność majątkową ustanowił sąd – jeśli zajdą ku temu ważne powody. W każdym przypadku, gdy małżonków nie będzie już wiązał ustrój wspólności majątkowej, może dojść do podziału majątku - również, gdy nastąpi to w trakcie małżeństwa.

W czasie trwania wspólności nie jest możliwy ani podział majątku wspólnego, ani rozporządzanie przez małżonka (lub zobowiązywanie się do rozporządzania) udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Wynika to z tego, że w czasie trwania wspólności nie można określić wysokości udziałów, jakie przypadną każdemu z małżonków w majątku wspólnym. Dopiero od chwili ustania tej wspólności, do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku (a to oznacza, że stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych). 

Orzecznictwo dopuszcza jednak w pewnych wyjątkowych sytuacjach rozporządzenie – już po ustaniu wspólności ustawowej, ale jeszcze przed podziałem majątku - przez jednego z małżonków, bez zgody drugiego, udziałem w przedmiocie, który był objęty wspólnością ustawową. Rozporządzenie to jest jednak bezskuteczne, jeśli narusza uprawnienia drugiego małżonka wynikające z przepisów o podziale majątku wspólnego. O bezskuteczności takiego rozporządzenia rozstrzyga sąd w postępowaniu o podział majątku (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28.07.1993 r., sygn. III CZP 95/93, OSNC 1994/2/30).

Wspomniane wyżej orzeczenie dotyczy stanu przed podziałem majątku, ale po ustaniu wspólności majątkowej. W uchwale z dnia 10.04.1991 r. Sąd Najwyższy poszedł jeszcze dalej – wypowiedział się za dopuszczalnością rozporządzenia przez jednego małżonka przedmiotem wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego drugiego małżonka – jeszcze w czasie trwania wspólności majątkowej (cytowana we wcześniejszym punkcie uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego, sygn. III CZP 76/90, OSNC 1991/10-12/117). 

Podstawa prawna:

 

Komentarze: Kiedy można podzielić majątek wspólny małżonków?

  • Magda 2016-12-20 19:31:48

    Re: Kiedy można podzielić majątek wspólny małżonków?

    Nie mieszkam z mezem juz 4 lata on zostal z rodzicami w domu ktory przepisal na niego dziadek to ja sie wyprowadzilam.pyt.czy nalezy sie podzial chodzi o meble itd ktore wspolnie bylo splacane i czy nalezy mi sie chociaz pokoj z racji tego ze nie mam swojego lokum

  • KateFroncek 2016-03-09 13:32:36

    Re: Kiedy można podzielić majątek wspólny małżonków?

    Mój brat z żoną zamierzają zdecydować się na rozdzielność majątkową. Jak wyglądają procedury? Jakie dokumenty i gdzie należy złożyć?

  • maly1970 2012-12-01 14:04:10

    pomocy

    Witam,mam pytanie.. mieszkam z córką a były mąż(rozwod byl rok temu i od roku nie mieszkam w naszym wspolnym mieszkaniu) z synem,syn nie chce ze mna mieszkać .. były mąż mieszka z synem w mieszkaniu,które jest 1/2 moje a druga połowa meża.. czy mąż może mnie wymeldowac i ta moja połowa stanie sie jego połową ? czy po dwoch latach moja połowa mieszkania nadal bedzie moja skoro ja tam juz nie mieszkam ? chcialabym zrobić podział majątku za 2 lata ale nie wiem czy nie strace mojej połowy


Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Opinie naszych klientów

  • EDYTA

    ocena usługi:

    ZDECYDOWANIE POLECAM
  • Katarzyna Barańska

    ocena usługi:

    e-Prawnik to profesjonaliści godni polecenia ! Świetny portal !
  • Piotr

    ocena usługi:

  • Beata

    ocena usługi:

    To mój kolejny kontakt z firmą e-prawnik, ale na pewno nie ostatni, bo mając do czynienia za każdym razem z tak szybkim i konkretnym, a jednocześnie zrozumiałym dla laika wyjaśnieniem problemu, wiem że jeśli będę kiedykolwiek potrzebowała porady prawnej - to tylko tu się zgłoszę. Gorąco polecam wszystkim, którzy mają jakiekolwiek wątpliwości prawne!
  • Anna

    ocena usługi:

    Szybka i zrozumiała porada prawna. Dziękuję bardzo
  • Gajownik

    ocena usługi:

    Skargę złożyłam. Została przygotowana w sposób bardzo zrozumiały. Polecam usługi w 100%
  • marzena antczak

    ocena usługi:

  • Paulina

    ocena usługi:

    Polecam
  • Krzysztof

    ocena usługi:

  • Anna

    ocena usługi:

  • Anna

    ocena usługi:

    Moje zapytanie było dość rozbudowane i zawierało w sobie kilka pytań. Wycenę otrzymałam w godzine od wysłania. Cena bardzo dobra. Opinia prawna przyszła zgodnie z ustaleniami. Była obszerna i wyczerpująca problem. Dla mnie zrozumiała. Jak najbardziej polecam taką formę porad prawnych. Pozdrawiam i dziękuje.
  • Zygmunt

    ocena usługi:

  • nzoz Arnika.

    ocena usługi:

    Zespół mega pomocny ! Napisany przez Was Protest rozpatrzono pozytywnie.Jestem bardzo, bardzo wdzięczna.Polecam
  • Michał

    ocena usługi:

    Wszystko ok. Polecam
  • Anna

    ocena usługi:

    Jestem niezwykle zadowolona ze sposobu wydawania opinii przez Zespół Prawników portalu, jasno, w sposób wyczerpujący i z ogromnym szacunkiem dla klienta. jestem wdzięczna.
  • Dariusz

    ocena usługi:

    W pełni wyczerpująca odpowiedz . pomocne informacje i podpowiedz na co szczególnie kłaść nacisk . podane porównawcze przykłady,oraz sugestie sposobu wyjścia ze skomplikowanej sytuacji . Gorąco polecam . warto skorzystać !
  • Krzysztof

    ocena usługi:

    Rzetelnie wykonana praca, zdecydowanie polecam.




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane