Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Co zrobić, jeśli właściciel sprzeda zarezerwowaną przez Ciebie rzecz?

www.sxc.hu
(fot. www.sxc.hu)

Na czym polega konstrukcja "prawa do rzeczy"?

Wielu z nas słyszało o skardze pauliańskiej, która stanowi ochronę wierzyciela przed nieuczciwymi działaniami dłużnika, a konkretnie - przed jego niewypłacalnością, do której sam się doprowadza. Co jednak, gdy wierzycielowi chodzi o konkretny przedmiot, jaki znajduje się w majątku dłużnika? Dłużnik może się go pozbyć i nadal być wypłacalny, co sprawia, że skarga pauliańska nie będzie mogła być zastosowana. Czy prawo przewiduje jakąś inną formę ochrony wierzyciela? I czy dotyczy to tylko roszczeń o konkretny przedmiot, a może każdego roszczenia? Jakie są warunki, by z takiej ochrony skorzystać?

Przykład:

  • Wyobraźmy sobie następującą sytuację: Piotr po długich poszukiwaniach znalazł wymarzoną działkę na budowę domu. Zawarł z jej właścicielem - Pawłem umowę przedwstępną o przeniesienie własności nieruchomości w formie aktu notarialnego. Taka umowa nie przenosi jeszcze własności, ale tworzy po stronie Pawła zobowiązanie do jej przeniesienia w przyszłości. Forma aktu notarialnego sprawia, że Piotr mógłby dochodzić zawarcia umowy właściwej przed sądem. Tymczasem do Pawła w międzyczasie zgłosił się inny kupiec i zaproponował znacznie lepszą cenę. Paweł sprzedał tej osobie działkę. Nie może już zatem wywiązać się z umowy wobec Piotra.

Piotr może oczywiście żądać odszkodowania z tytułu niewykonania umowy, ale - jak wiadomo - łączy się to z reguły z koniecznością przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, a nie jest pewne, czy Paweł jest wypłacalny. Poza tym Piotr potrzebuje konkretnej działki, a nie pieniędzy. Prawo przewiduje pewien sposób obrony interesów Pawła.

Przepis art. 59 k.c. stanowi, iż w razie zawarcia umowy, której wykonanie czyni całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu osoby trzeciej, osoba ta może żądać uznania umowy za bezskuteczną w stosunku do niej, jeżeli strony o jej roszczeniu wiedziały albo jeżeli umowa była nieodpłatna.

Tak właśnie było w przedstawionej wyżej sytuacji: osoba A (Piotr) ma roszczenie do osoby B (Paweł). Następnie osoba B (Paweł) zawiera z osobą trzecią C (Krzysztofem) umowę, której wykonanie całkowicie lub częściowo uniemożliwia spełnienie roszczenia B wobec A.

Taka konstrukcja prawna wywodzi się jeszcze z czasów średniowiecza - wtedy znana była pod nazwą ius ad rem. "Znikła" w XIX wieku, ale na nowo została wprowadzona do obecnie obowiązującego Kodeksu cywilnego (który wszedł w życie w 1965 roku).

Warunki skorzystania z art. 59 k.c.

Oczywiście art. 59 k.c. ma zastosowanie nie tylko do umów dotyczących nieruchomości, ale także do wszelkich innych roszczeń. Najczęściej jednak chodzić będzie o naruszenie prawa do indywidualnie określonej rzeczy (np. nieruchomości).

Trzeba pamiętać, że niemożliwość zaspokojenia musi bezpośrednio wynikać z wykonania umowy zawartej z osobą trzecią. Zwraca też uwagę, że jeśli była to umowa odpłatna, to trzeba udowodnić, że obie strony (B i C z naszego schematu) wiedziały o roszczeniu (osoby A). Ciężar dowodu spoczywa na osobie A. Od razu trzeba powiedzieć, iż jest to dość trudne, bo udowodnić, że ktoś o czymś wie, można tylko w drodze dowodów pośrednich (można np. udowodnić, że ktoś osobie C o tym mówił). Gdy umowa jest nieodpłatna (jak np. darowizna, użyczenie), wtedy sytuacja osoby A jest znacznie łatwiejsza (w prawie polskim istnieje ogólna zasada, że czynności nieodpłatne są gorzej chronione).

Przykłady:

  • Anna zawarła umowę z Agnieszką, na podstawie której Agnieszka miała wyszukać nieruchomość, nabyć ją we własnym imieniu, a następnie odsprzedać Annie. Agnieszka nieruchomość znalazła i kupiła, ale sprzedała ją Anecie, która zaproponowała znacznie lepszą cenę. W tej sytuacji Anna może skorzystać z art. 59 k.c. - o ile Aneta wiedziała o roszczeniu.

  • Jan wynajął lokal Józefowi. Na podstawie tej umowy Józef może żądać od Jana, żeby mu ów lokal udostępnił (np. przez wydanie klucza). Jan tymczasem zawarł drugą umowę użyczenia z Witoldem, dotyczącą tego samego lokalu. W efekcie nie może go wydać Józefowi. Znów Józef może skorzystać z art. 59 k.c. - a ponieważ użyczenie jest nieodpłatne, Witold nie musiał wiedzieć o roszczeniu Pawła.

O bezskuteczności orzeka sąd. Powództwo wytacza osoba A przeciw osobom B i C. Trzeba uważać na termin - osoba A może wytoczyć powództwo tylko w ciągu roku od zawarcia umowy. Po tym okresie prawo do zaskarżenia umowy bezpowrotnie gaśnie.

Bezskuteczność oznacza, iż osoba A może żądać spełnienia świadczenia, tak jakby B i C umowy w ogóle nie zawarli. W naszym przykładzie Józef mógłby zatem żądać od Jana wydania lokalu. Fakt użyczenia go Witoldowi nie będzie tu miał żadnego znaczenia. Wobec Józefa umowa jest bowiem bezskuteczna - ale tylko wobec Józefa - bo trzeba pamiętać, że bezskuteczność w przypadku art. 59 k.c. jest względna, czyli działa tylko wobec osoby, która wytoczyła powództwo, a nie w ogóle.

Art. 59 k.c. a skarga pauliańska

Warto zauważyć, że mimo pewnych podobieństw, konstrukcja prawna z art. 59 k.c. różni się znacznie od skargi pauliańskiej. Wystarczy zwrócić uwagę choćby na fakt, że przede wszystkim dotyczy raczej zobowiązań niepieniężnych, podczas gdy skarga - pieniężnych (tam chodzi o niewypłacalność dłużnika, którą trzeba wykazać); nie trzeba też ustalać, że czynność prawna została dokonana ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. Inne są terminy na dochodzenie roszczeń (przy skardze - 5 lat od daty czynności prawnej), poza tym przy skardze pauliańskiej pozywana jest tylko osoba trzecia.

 

Podstawa prawna:

 

Komentarze: Co zrobić, jeśli właściciel sprzeda zarezerwowaną przez Ciebie rzecz?

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Opinie naszych klientów

  • Małgorzata

    ocena usługi:

    wszystkim niezdecydowanym serdecznie polecam portal e-prawnik.Ogromny plus dla portalu, że moja sprawa została bardzo dogłębnie zbadana. Stanowisko prawne i dalsza ścieżka postępowania jasno określona.Wszystkie moje wątpliwości, które nasuwały mi się po otrzymaniu opinii sukcesywnie przez kilka dni zostały wyjaśnione.Drugi ogromny plus za bardzo szybki czas reakcji na moja wysyłana korespondencję.Dzięki kontaktowi z portalem e-prawnik mam poczucie, że nie jestem sama z problemem.Biorąc pod uwagę konkurencyjną na rynku cenę za usługę, z całym przekonaniem mogę potwierdzić, że była tego warta.
  • Z. Wiśniewski

    ocena usługi:

    Jestem wysoce usatysfakcjonowany pracą zespołu e-prawnik.pl Gorąco polecam
  • Renata

    ocena usługi:

  • Damian

    ocena usługi:

  • Zbyszek

    ocena usługi:

    Biuro e-prawnik pomogło w sprawie, za co dziękuje.
  • Agnieszka

    ocena usługi:

    Bardzo trafna i rzeczowa obsługa Polecam wszystkim, którzy potrzebują porady prawnej
  • Sławomir

    ocena usługi:

    Dziękuję za poradę. Bardzo pomocny serwis, rzeczowe odpowiedzi, krótki czas oczekiwania na wycenę opinii. Naprawdę jestem zadowolony. Polecam
  • Wiesława

    ocena usługi:

    Dziękuję..., otrzymałam jasną i profesjonalną odpowiedź polecam Wiesława
  • Adam

    ocena usługi:

    Dzięki bardzo merytorycznej opinii oszczędzono mi przegranej sprawy w Sądzie .
  • Dorota

    ocena usługi:

    polecam, szybko i konkretnie
  • Anna

    ocena usługi:

  • Halina

    ocena usługi:

    Jestem zadowolona, otrzymałam jasną dla mnie jasną odpowiedź. Polecam.
  • Halina

    ocena usługi:

    Jestem zadowolona, otrzymałam jasną dla mnie jasną odpowiedź. Polecam.
  • Katarzyna

    ocena usługi:

    Profesjonalnie i dokladnie.napewno będę jeszcze korzystać. Dziękuję Katarzyna
  • Adam

    ocena usługi:

    Bardzo wyczerpująca opinia, na temat, bez zbędnych komentarzy.
  • Małgorzata

    ocena usługi:

    Bardzo dobra, fachowa obsługa, rzetelne i profesjonalne podejście do tematu, bardzo dziękuję i polecam
  • Piotr

    ocena usługi:

    jestem bardzo zadowolony. pelny profesjonalizm, polecam wszystkim osobom potrzebujacym porady prawnej




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zadaj pytanie – porady prawne w 24h już od 30zł

* pola wymagane