Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Kiedy można zawrzeć umowę z samym sobą?

www.sxc.hu
(fot. www.sxc.hu)

Czy pełnomocnik może "sam z sobą" dokonywać czynności prawnej?

Co do zasady podmioty prawa cywilnego mogą działać przez pełnomocników. Źródłem umocowania jest w tym przypadku oświadczenie woli reprezentowanego (mocodawcy) - tzw. pełnomocnictwo. Pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest zaś pełnomocnictwo określające przynajmniej ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności. 

Kwestię działania pełnomocnika w zakresie dokonywania przez niego czynności „z samym sobą” reguluje art. 108 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z jego treścią, pełnomocnik nie może być drugą stroną czynności prawnej, której dokonywa w imieniu mocodawcy, chyba że co innego wynika z treści pełnomocnictwa albo że ze względu na treść czynności prawnej wyłączona jest możliwość naruszenia interesów mocodawcy. Wynika stąd, iż pełnomocnik działając w imieniu swojego mocodawcy nie może dokonywać czynności prawnej, której sam jest stroną. 

Zakaz dokonywania przez pełnomocnika czynności prawnej „z samym sobą” odnosi się również do sytuacji, gdy ta sama osoba fizyczna jest stroną czynności prawnej, działając z jednej strony jako organ będącego osobą prawną pełnomocnika mocodawcy, a z drugiej strony - we własnym imieniu i na własną rzecz.

Zakaz taki dotyczy też umów zawieranych przez osobę (np. spółkę kapitałową) z członkami jej organów (np. zarządu) działającymi jako osoby fizyczne, a więc poza pełnioną przez nich funkcją. Osoba fizyczna działająca jako organ osoby prawnej, nie może być drugą stroną czynności prawnej, której dokonuje w imieniu tej osoby, chyba że ze względu na treść czynności wyłączona jest możliwość naruszenia interesów osoby prawnej.

Przykład:

Nie jest ważna umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i umowa spółki akcyjnej zawarta przez przedsiębiorstwo państwowe i osobę fizyczną, jeżeli osoba ta występuje równocześnie w imieniu własnym i jako dyrektor przedsiębiorstwa państwowego. Nie jest ważna umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i umowa spółki akcyjnej zawarta przez osobę występującą równocześnie w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik przedsiębiorstwa państwowego, jeżeli osoba ta piastuje w tym przedsiębiorstwie stanowisko zastępcy dyrektora, głównego księgowego lub stanowisko równorzędne albo jest członkiem rady pracowniczej tegoż przedsiębiorstwa.

Kiedy pełnomocnik może być drugą stroną czynności prawnej dokonywanej w imieniu mocodawcy?

Generalną zasadą jest więc, że pełnomocnik nie może być drugą stroną czynności prawnej, w której reprezentuje mocodawcę albo w której reprezentuje obie strony, gdyż sytuacja taka jest sprzeczna z istotą pełnomocnictwa. Pełnomocnik wówczas mógłby bowiem nie dbać z należytą troską o interesy mocodawcy.

Wspomniany wyżej przepis przewiduje jednak pewne wyjątki od tej zasady. Do odstępstw od zasady wykluczającej możliwość dokonywania czynności niejako z samym sobą należą następujące przypadki:

  1. gdy sam mocodawca upoważnił w pełnomocnictwie (w jego treści) swojego pełnomocnika do dokonywania czynności prawnych, których drugą stroną jest ten pełnomocnik; 
  2. jeżeli ze względu na treść czynności prawnej wyłączona jest możliwość naruszenia interesów mocodawcy. To, czy treść czynności prawnej wyłącza możliwość naruszenia interesów mocodawcy należy oceniać wyłącznie według kryteriów obiektywnych, a nie według subiektywnego przekonania pełnomocnika, że jego działanie nie miało na celu pokrzywdzenia mocodawcy. Pojęcie interesów mocodawcy należy w tym kontekście rozumieć szeroko, a więc jako dotyczące zarówno sfery prawnej, jak i czysto faktycznej. Dopuszczalność ta zazwyczaj wynika z treści stosunku podstawowego łączącego mocodawcę z umocowanym.

Tylko więc w powyższych sytuacjach czynność prawna dokonana przez pełnomocnika "z samym sobą" będzie ważna i skuteczna. W tych wypadkach leży to bowiem w interesie zarówno samego mocodawcy, jak i jego pełnomocnika, a więc nie zachodzi naruszenie interesów mocodawcy.

A co, jeśli pełnomocnik zawarł umowę z "samym sobą" bez odpowiedniego upoważnienia?

Jeśli mocodawca nie upoważnił pełnomocnika do dokonywania czynności prawnych „z samym sobą”, to należy uznać, że taka czynność (np. umowa) dokonana przez pełnomocnika została dokonana z przekroczeniem zakresu pełnomocnictwa i jako niezupełna (dotknięta tzw. bezskutecznością zawieszoną) podlega ocenie według art. 103 Kodeksu cywilnego, który ma tu odpowiednie zastosowanie. Jeżeli więc zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta. Druga strona może wyznaczyć osobie, w której imieniu umowa została zawarta, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu. W braku zaś potwierdzenia ten, kto zawarł umowę w cudzym imieniu, obowiązany jest do zwrotu tego, co otrzymał od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o braku umocowania lub o przekroczeniu jego zakresu.

Podobnie jako niezupełną traktuje się w braku upoważnienia mocodawcy dokonaną w jego imieniu czynność prawną między małżonkami przez małżonka, któremu mocodawca udzielił samodzielnego pełnomocnictwa, a także czynność prawną, która może naruszyć interesy mocodawcy. 

Pamiętaj, że:

  • w zasadzie nie możesz zawierać umowy, której drugą stroną jest Twój mocodawca - będzie ona nieważna;
  • omawiany art. 108 Kodeksu cywilnego nie dotyczy przedstawicielstwa ustawowego (np. rodziców wobec ich dzieci), przy którym dokonywanie przez przedstawiciela czynności prawnych w sytuacjach kolizyjnych, w tym także z samym sobą, jest zabronione przez wiele przepisów szczególnych; czynność dokonana wbrew takiemu zakazowi jest bezwzględnie nieważna. 

Podstawa prawna:

 

Komentarze: Kiedy można zawrzeć umowę z samym sobą?

  • arp 2010-11-05 21:44:22

    Re: Kiedy można zawrzeć umowę \

    Kiedy? nigdy z samym sobą. Takie pojęcie jest bez sensu. Cała plątanina wyjaśnień w artykule to jednen stek zaprzeczeń.Żyjemy we wspólnocie czy Nam się to podoba czy nie. Jesteśmy wszyscy od siebie zależni, tak trzeba na to patrzeć.Jesteśmy sobie równi w prawach i ta świadomość będzie przybierać formy trwałe.Różnorodność każdej osobowości to wielki dar bo daje możliwość rozwoju.Jeżeli jest i będzie roznorodność to i drogi interesów będą zróżnicowane dlatego dogadanie się czyli inaczej umowa człowieka z człowiekiem zawsze będzie miała rację bytu.


Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 3
  • 0
  • 2
  • 8
  • 5
  • 2
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Andrzej

    ocena usługi:

  • Agnieszka

    ocena usługi:

  • Anna

    ocena usługi:

    Bezbłędnie funkcjonująca i jasno zorganizowana strona internetowa. Honorarium przystępne dla każdego. Solidna i godna najwyższego polecenia Firma. Z serdecznym podziękowaniem za szybko i klarownie udzielone porady oraz wyrazami uznania dla pracy Zespołu Prawników.
  • Katarzyna

    ocena usługi:

    Szybka i jasna odpowiedz.Dziękuję i zdecydowanie POLECAM
  • Ewelina

    ocena usługi:

    Szybko i rzeczowo.Polecam!
  • Andrzej

    ocena usługi:

    Wszystko przebiegło pomyślnie, polecam - szybciej i wygodniej niż umawianie się z prawnikiem.
  • barbara

    ocena usługi:

    dziękuję za szybką odpowiedź, jasne wytłumaczenie sprawy i wskazanie dalszych możliwości postępowania.Dziękuję. Polecam Państwa firmę. Barbara
  • Justyna

    ocena usługi:

  • Mariusz

    ocena usługi:

    Szybko i rzeczowo. Polecam!!!
  • Mariusz

    ocena usługi:

    Szybko i rzeczowo. Polecam!!!
  • Zbigniew

    ocena usługi:

    Rzeczowo ,konkretnie na temat zdecydowanie polecam
  • Eva

    ocena usługi:

    Super polecam
  • Bronisław

    ocena usługi:

    opinia satysfakcjonująca i merytoryczna
  • Agnieszka

    ocena usługi:

    POLECAM!!! Wszystkim którzy mają problemową sprawę i nie wiedzą jak się do niej zabrać lub po której stronie sporu jest prawo. W moim przypadku, w szybkim terminie i rozsądnej cenie otrzymałam wyczerpującą poradę, w której znalazłam wszystko czego potrzebowałam. Dodatkowo poradzono mi co powinnam zrobić i co mówi o moim przypadku kodeks. Dziękuję zespołowi e-prawnik.pl za nakreślenie jasno mojej sprawy. Polecam wszystkim a same na pewno skorzystam z usług serwisu w przyszłości.
  • Grzegorz

    ocena usługi:

    Miło sprawnie fachowo Dziękuje :)
  • JERZY

    ocena usługi:

    Jestem zadowolony z odpowiedzi Dziekuje
  • Stanisław

    ocena usługi:

    Opinia spełniła moje oczekiwania. Usługa e-prawników godna polecenia. Szybko, tanio, wyczerpująco.




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane