Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)

Jakie podejrzany ma prawa?

www.sxc.hu
(fot. www.sxc.hu)
Strona 1 z 2

Kto jest podejrzanym, a kto oskarżonym? 

Podejrzany to osoba, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Podejrzanym jest się zawsze o popełnienie konkretnego czynu zabronionego. Oskarżonym natomiast jest osoba, przeciwko której wniesiono oskarżenie do sądu, a także osoba, co do której prokurator lub finansowy organ dochodzenia złożył wniosek o warunkowe umorzenie postępowania. Po skierowaniu aktu oskarżenia do sądu podejrzany staje się więc oskarżonym. W postępowaniu o przestępstwa i wykroczenia skarbowe podejrzany oraz oskarżony korzystają z tych samych praw co podejrzani i oskarżeni w postępowaniach o przestępstwa powszechne. Jeśli w tekście Kodeksu postępowania karnego występuje określenie "oskarżony" w znaczeniu ogólnym, odpowiednie przepisy mają zastosowanie także do podejrzanego. W początkowym stadium procesu, jakim jest postępowanie przygotowawcze, podejrzany jest stroną.

Kim jest osoba podejrzana?

Oprócz tego K.p.k. posługuje się też pojęciem osoby podejrzanej (np. art. 74 § 3, art. 308 § 2, art. 244 § 1, art. 237 § 4 K.p.k.). Jest to osoba, którą podejrzewa się o popełnienie przestępstwa, ale której nie przedstawiono jeszcze zarzutu. Osoba taka nie jest stroną postępowania przygotowawczego, wobec czego w razie podjęcia wobec niej czynności procesowych, dysponuje takimi uprawnieniami, jakie w danym wypadku przysługują podmiotowi, którego czynność dotyczy. W grę wchodzi tu np. zaskarżenie czynności przesłuchania (art. 236 K.p.k.); zażalenie na zatrzymanie (art. 246 § 1 K.p.k.); również w razie zastosowania podsłuchu wobec takiej osoby, może ona złożyć zażalenie na to postanowienie (art. 240 K.p.k.).

W wypadkach nie cierpiących zwłoki, gdy istnieje obawa zatarcia śladów lub dowodów przestępstwa, można osobę podejrzaną przesłuchać przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Również w tym wypadku muszą zachodzić warunki do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów, tzn. zebrane dowody muszą uzasadniać dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła ta właśnie osoba a tylko brak czasu uniemożliwia jego wydanie przed pierwszym przesłuchaniem. Znajduje to zresztą potwierdzenie w dalszej regulacji kodeksowej, mianowicie w takim wypadku prokurator jest zobowiązany wydać w ciągu 5 dni postanowienie o przedstawieniu zarzutów (wtedy osoba podejrzana staje się podejrzanym, zyskując tym samym status strony postępowania), albo umorzyć postępowanie w stosunku do osoby przesłuchanej. Ponadto w postępowaniu nie obejmującym śledztwa, a jedynie dochodzenie, nie jest wymagane postanowienie o przedstawieniu zarzutów, lecz przesłuchanie osoby podejrzanej rozpoczyna się od powiadomienia o treści zarzutu wpisanego do protokołu przesłuchania (art. 325g § 2 K.p.k.).

Jakie podstawowe uprawnienia przysługują podejrzanemu?  

Podstawowe uprawnienia przysługujące podejrzanemu to:

1.   Prawo do składania oświadczeń procesowych

Podejrzany jest podmiotem postępowania, ma więc prawo poprzez określone zachowania kształtować swoją sytuację procesową. Jako strona może składać w każdej chwili postępowania wnioski i inne oświadczenia na piśmie albo ustnie do protokołu. Może to czynić osobiście lub poprzez ustanowionego obrońcę.

2.   Prawo składania wyjaśnień

Wyjaśnienia to protokolarne wyjawienie przez podejrzanego (oskarżonego)tego , co jest mu wiadome w danej sprawie, przed przeprowadzającymi czynność procesową organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości. Podejrzany (oskarżony) - w odróżnieniu od świadka - ma prawo, a nie obowiązek, składać wyjaśnienia. Obecny przy czynnościach dowodowych podejrzany ma prawo składać wyjaśnienia co do każdego dowodu. 

3.   Prawo do informacji o przysługujących mu uprawnieniach i ciążących na nim obowiązkach

Przepisy K.p.k. nakładają na organy prowadzące postępowanie obowiązek informowania podejrzanego o jego prawach i obowiązkach. Brak albo mylne pouczenie nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla podejrzanego, co w praktyce oznacza, że wszelkie czynności przeprowadzone z naruszeniem tego obowiązku wobec podejrzanego, w efekcie których jego sytuacja procesowa uległa pogorszeniu, są bezskuteczne. Jeżeli podejrzany nie zrozumiał pouczenia, może domagać się jego powtórzenia.  

4.   Prawo do składania zażaleń

Zasadniczo zażalenie jest środkiem odwoławczym służącym do kontroli innych niż wyroki decyzji procesowych oraz niektórych czynności nie będących decyzjami. Podejrzany jako strona postępowania może składać zażalenia na wszystkie postanowienia i zarządzenia oraz czynności nie będące postanowieniami ani zarządzeniami naruszające jego prawa. Podejrzany może więc zaskarżyć zażaleniem:

  • postanowienia sądu i prokuratora zamykające drogę do wydania wyroku, chyba że ustawa stanowi inaczej,

  • postanowienia sądu, prokuratora i prowadzącego śledztwo lub dochodzenie, w wypadkach przewidzianych w ustawie,

  • zarządzenia w wypadkach przewidzianych w ustawie,

  • zachowania organów procesowych nie będące decyzjami:

    • czynności w postępowaniu przygotowawczym; mogą je zaskarżać strony i osoby nie będące stronami, o ile czynności te naruszają ich prawa,

    • zatrzymanie, na przebieg i warunki którego może zażalić się zatrzymany,

    • bezczynność organu postępowania przygotowawczego.

Zażalenia na postanowienia prokuratora należy składać do prokuratora nadrzędnego, chyba że ustawa wyraźnie przewiduje, że należy je wnosić do sądu. Zażalenia na postanowienia prowadzącego postępowanie, jeżeli nie jest nim prokurator, należy składać do prokuratora sprawującego nadzór nad postępowaniem.

Osobie podejrzanej, która nie ma praw strony, przysługuje zażalenie na takie postanowienie bezpośrednio jej dotyczące, np. postanowienie o przeprowadzeniu u niej przeszukania, zatrzymania należącej do niej rzeczy, czy też na postanowienie o dowodach rzeczowych wydane już po umorzeniu postępowania przygotowawczego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Oprócz tego osoba taka może składać zażalenia na każdą decyzję procesową naruszającą jej prawa, o ile K.p.k. dopuszcza zaskarżanie takich decyzji.

5.   Prawo dostępu do akt oraz sporządzania z nich odpisów i kserokopii

Jest to prawo ograniczone, gdyż każdorazowo wymagana jest zgoda prowadzącego postępowanie. Nie można jednak odmówić podejrzanemu zezwolenia na sporządzenie odpisu protokołu czynności, w której uczestniczył, albo miał prawo uczestniczyć. Na odmowę taką służy zażalenie.  

6.   Prawo zgłoszenia wniosku o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności w przypadku sprawcy przestępstwa skarbowego

Sprawca przestępstwa skarbowego może złożyć taki wniosek w postępowaniu przed finansowym organem dochodzenia, zanim wniesiono akt oskarżenia, na piśmie albo ustnie do protokołu. Zgłaszając wniosek sprawca obowiązany jest, idąc za treścią art. 143 § 1 K.k.s., m.in. łącznie uiścić:

  • należność publicznoprawną, jeżeli czyn zabroniony polega na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie tej należności, chyba że do chwili zgłoszenia wniosku ta należność została w całości zapłacona,

  • tytułem kary grzywny kwotę odpowiadającą co najmniej jednej trzeciej najniższego miesięcznego wynagrodzenia,

  • co najmniej zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania.

W razie wystąpienia przez sprawcę o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, finansowy organ dochodzenia może zamiast aktu oskarżenia wnieść niezwłocznie do sądu wniosek o udzielenie takiego zezwolenia.

Na postanowienie odmawiające wniesienia wniosku o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności przysługuje zażalenie do organu nadrzędnego nad finansowym organem dochodzenia, o czym należy sprawcę pouczyć.

W kwestii udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, sąd wydaje niezwłocznie postanowienie. 

<>

 

Komentarze: Jakie podejrzany ma prawa?

  • Mariusz 2010-01-11 22:36:01

    Re: Jakie podejrzany ma prawa?

    Artykuł wystarczająco wyczerpujący temat. Przydał sie do referatu :)


Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 2
  • 7
  • 9
  • 8
  • 9
  • 7
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Anna

    ocena usługi:

    Rewelacja. Polecam wszystkim.
  • Dagmara

    ocena usługi:

    Bardzo dziekuje za szybka i profesjonalna odpowiedz .Polecam !
  • Zdzisław

    ocena usługi:

    Naprawdę polecam, szybko i sprawnie no i profesjonalnie, bardzo Państwu dziękuję. Pozdrawiam.
  • Urszula

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z wyczerpującej odpowiedzi. Opinia rzetelna i bardzo pomocna w dalszym działaniu. Polecam korzystanie z e-prawnika.
  • Tomasz

    ocena usługi:

    O.K.
  • wojtek

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo za usługę w pełni profesjonalną i uczciwą.Jestem zadowolony.Z pewnością w przyszłości będę korzystać z Państwa usług bo to ogromna wygoda i oszczędność czasu.Polecam was wszystkim.
  • dbj

    ocena usługi:

    Szybko merytorycznie i rzetelnie
  • Arletta

    ocena usługi:

    Szybko, sprawnie, rzetelnie. Polecam
  • Róża

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z usługi e-prawnik.pl odpowiedź udzielona szybko, konkretnie, zrozumiale, polecam każdemu aby kierować tu pytania, na prawdę jest profesjonalizm. Ja dziękuję serdecznie.
  • Rozalia.

    ocena usługi:

    porada prawna była dokładna i wyczerpująca, jestem zadowolona.
  • Irena

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję za wyczerpującą opinię prawną. Profesjonalna pomoc prawna dodała mi pewności i przekonania w konkretnym działaniu. Polecam pomoc e-prawnika.
  • ewa

    ocena usługi:

    bardzo rzetelna i szczegółowa opinia zdecydowanie polecam korzystanie
  • Ewa

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedź i poradę prawną. Będę korzystać w przyszłości. Polecam.
  • Krystyna

    ocena usługi:

    Opinia rzetelna, profesjonalna, szybka i bardzo pomocna. Dziękuję.
  • Irena

    ocena usługi:

    Jestem niezwykle zadowolona z bardzo profesjonalnego i terminowego zalatwienia sprawy, z ktora sie zwrocilam do e-prawnikow. Polecam to biuro goraco wszystkim zainteresowanym.
  • Ewa

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję, opinia sporządzona w wyznaczonym terminie podparta obowiązującymi przepisami - profesjonalna. Z pewnością w przyszłości będę korzystać z Państwa usług bo to ogromna wygoda i oszczędność czasu. Ewa
  • Piotr i Małgorzata

    ocena usługi:

    Porady prawne na najwyższym poziomie. Wszystko klarowne i przejrzyste. Na pewno skorzystamy w przyszłości.


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!