Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Skarga na przewlekłość w procesach cywilnych

Łukasz J. Latosiński
Łukasz J. Latosiński

Wstęp

Skarga na przewlekłość została wprowadzona do polskiego systemu prawnego ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. 2004.179.1843 ze zmianami), dalej jako „Ustawa”. Celem tej regulacji prawnej jest wyposażenie strony w narzędzia umożliwiające niemerytoryczną kontrolę postępowania, tzn. badanie przez sądu przełożony poprawności w zakresie szybkości postępowania. Ustawa ma zatem umożliwić wyegzekwowanie prawa strony do sprawnego prowadzenia postępowania. Niniejszy artykuł będzie dotyczył jedynie procesów cywilnych, ale uwagi tu poczynione odnoszą się w równym stopniu do postępowań karnych, administracyjnych, jak również przygotowawczych.

Konieczne elementy skargi

W art. 6 Ustawy zostały określone wymaganie, które musi spełniać skarga. Przede wszystkim należy pamiętać o wszystkich elementach każdego pisma procesowego: określenie sądu, stron, wartości przedmiotu sporu albo zaskarżenia, daty i podpisu. Ponadto do swoistych elementów skargi na przewlekłość należą żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy i przytoczenie okoliczności uzasadniających powyższe żądanie. Orzecznictwo wskazuje, że wniosek o stwierdzenie przewlekłości i jego uzasadnienie „nie są zwykłymi wymogami formalnymi pisma procesowego, ale wymaganiami konstrukcyjnymi, nieusuwalnymi, dlatego ich brak skutkuje odrzuceniem skargi bez wzywania do ich uzupełniania” (Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2012 r., II S 15/12). Strona może również żądać zalecenie sądowi, w którym toczy się postępowanie podjęcie odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie, przy czym zalecenia nie mogą wkraczać w „zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy” (art. 12 ust. 3). Sąd może również z urzędu zobowiązać sąd do podjęcia działań niezbędnych dla przeciwdziałania przewlekłości postępowania. Skargę należy złożyć za pośrednictwem sądu, w którym toczy się postępowanie.

Sąd może również przyznać skarżącemu na jego wniosek sumę pieniężną w wysokości 2.000-20.000 zł od Skarbu Państwa. Wypłaty dokonuje się z kasy sądu, w którym doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W przypadku uwzględnienia skargi sąd zwraca również opłatę od skargi w wysokości 100 zł. Może także przyznać koszty zastępstwa procesowego – w tym przypadku w połowie wysokości kosztów za I instancję. Ustawodawca stanął na stanowisku, że skarga na przewlekłość nie może zamykać drogi odszkodowawczej na podstawie art. 417 Kodeksu cywilnego, co więcej, przesądził, iż stwierdzenie przewlekłości postępowania wiąże sąd w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie, co do stwierdzenia przewlekłości.

Skargę składa się wraz z odpisem, który sąd orzekający w zakresie przewlekłości doręcza prezesowi sądu, w którym toczy się postępowanie. Następnie sędzia sprawozdawca sporządza notatkę z przebiegu postępowania, którą jest quasi odpowiedzią na skargę – nie jest ona jednak doręczna skarżącemu.

Zobowiązanie sądu

Jak już wskazano, art. 12 pozwala sądowi przełożonemu wydać sądowi rozpoznającemu sprawę co do istoty zalecenie podjęcia czynności w wyznaczonym terminie. Teoretycznie zalecenia mogą dotyczyć np. częstotliwości rozpraw, ich długości, jak też przeprowadzenia konkretnych czynności w wyznaczonym terminie. Należy jednakże wskazać, że sądy przełożone zdają sobie sprawę z problemów sądownictwa, w szczególności jeżeli chodzi o częstotliwość rozpraw. Bardziej zatem prawdopodobne, że sąd rozpoznający skargę nałoży na sąd rozpoznający sprawę co do istoty obowiązek zakończenia danych czynności w określonym terminie. Sąd Apelacyjny w Katowicach w Postanowieniu z dnia 8 czerwca 2011 r. (II S 11/11) zalecił prokuratorowi okresowemu zakończenie postępowania przygotowawczego w terminie sześciu miesięcy. Mało prawdopodobne jest uzyskanie zalecenia dotyczącego długości posiedzeń lub ich częstotliwości. Jak wskazuje Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Postanowieniu z dnia 5 marca 2015 r. (I AS 5/15) „terminy czy czas trwania kolejnych posiedzeń w niniejszej sprawie są bowiem uzależnione także od konieczności prawidłowej organizacji rozpoznania innych spraw znajdujących się w decernacie sędziego. Obowiązek rozpoznania przez Sąd sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (w rozsądnym terminie) dotyczy bowiem wszystkich spraw wpływających do Sądu, a wszystkie te sprawy powinny być rozpatrywane, co do zasady, według kolejności wpływu”.

Długość postępowania bez wpływu na stwierdzenie przewlekłości

Trzeba wskazać, że sam fakt długotrwałości procesu nie uzasadnia jeszcze tezy o wystąpieniu przewlekłości postępowania. Jeżeli bowiem sąd prowadzi postępowanie sprawnie, wyznaczając kolejne posiedzenia w nieodległych terminach, zaś z uwagi na ilość świadków, obszerny materiał dowodowy lub czas potrzebny na sporządzenie opinii biegłych postępowanie trwa kilka lat, to sąd rozpoznający skargę na przewlekłość nie stwierdzi naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zgodnie z Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2010 r. (II S 15/10) przytoczenie okoliczności uzasadniających skargę „nie może sprowadzać się do zakwestionowania ogólnego czasu trwania postępowania, ale winno polegać na wskazaniu konkretnych czynności procesowych, których sąd nie podjął lub podjął z nieuzasadnioną zwłoką albo dokonał ich wadliwie. Bez takiego wskazania skarga byłaby tylko wyrazem negatywnej opinii jej autora o przebiegu postępowania, jaką każdy może posiadać i wyrażać”. Podstawowym zatem argumentem, na który powinien się powoływać skarżący jest znaczny upływ czasu między poszczególnymi czynnościami sądu. Okres bezczynności sądu trwający ponad sześć miesięcy uzasadnia skierowanie skargi na przewlekłość.

Termin rozpatrzenia

Ustawa przewiduje w art. 11, iż sąd wydaje orzeczenie, co do przewlekłości w terminie dwóch miesięcy od daty złożenia skargi. Termin ten niejednokrotnie jest nierealny do utrzymania. Ustawodawca wprowadzając słuszny przepis nie przewidział kilku okoliczności, które mogą uniemożliwić wydanie orzeczenia przez sąd przełożony. Przede wszystkim nie określono po jakim czasie od złożenia skargi, sąd orzekający w sprawie ma obowiązek przekazać akta sądu przełożonemu wraz z informacją o przebiegu sprawy. Po drugie należy mieć na względzie, że w chwili składania skargi akta postępowania mogą znajdować się poza budynkiem sądu orzekającego, np. biegli mogą na ich podstawie przygotowywać opinię w sprawie. Niejednokrotnie zdarza się tak, że sąd, który ma rozpoznać skargę w terminie dwóch miesięcy otrzymuje akta z sądu rozpoznającego sprawę po upływie tego terminu. Należy jednakże zaznaczyć, że de lege lata „w postępowaniu ze skargi na naruszenie prawa trony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje zatem skarga na przewlekłość postępowania” (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2011 r., III SSP 16/11). W tym samym postanowieniu Sąd Najwyższy stwierdził, iż brak jest środka odwoławczego od orzeczenia w sprawie przewlekłości postępowania.

 

Komentarze: Skarga na przewlekłość w procesach cywilnych

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 2
  • 8
  • 8
  • 7
  • 2
  • 2
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Radosław

    ocena usługi:

  • Danuta

    ocena usługi:

    Bardzo rzetelna i fachowa. Pomaga ocenić sytuację prawną i w tych kłopotach widać chęć pomocy, a nie bezduszne prawo. Bardzo dziękuję i polecam Państwa usługi. Danuta B.
  • Dorota

    ocena usługi:

  • Robert

    ocena usługi:

  • Mirosława

    ocena usługi:

    Porada wyczerpująca, napisana zrozumiałym językiem.Dziękuję i polecam
  • Leszek

    ocena usługi:

    Dobra robota
  • DOROTA

    ocena usługi:

    Jestem zadowolona.Pozdrawiam. DOROTA
  • Anna

    ocena usługi:

    Rzetelność, klarowność, szybkość. Polecam serdecznie. W przypadku kolejnych kwestii do rozstrzygnięcia na pewno skorzystam właśnie z pomocy e-prawnika.
  • Weronika

    ocena usługi:

    Porada opisana jasno i wyczerpująco. Polecam
  • Dagmara i Tomasz

    ocena usługi:

    Porada wyczerpująca. Jestem zadowolona. Szybko, sprawnie, niedrogo. Dziękuję i pozdrawiam !
  • Małgorzata

    ocena usługi:

  • Maria

    ocena usługi:

  • Agnieszka

    ocena usługi:

  • Sebastian

    ocena usługi:

  • Sebastian

    ocena usługi:

  • Jolanta

    ocena usługi:

    Ogólnie jestem zadowolona.Pozdrawiam.
  • Ryszard

    ocena usługi:

    Wszystko Profesjonalnie , mam jeszcze inną sprawę którą zaraz opiszę.





Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane