Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Nierówne udziały w majątku dorobkowym małżeńskim

Anna Jasielska-Papierkowska
Anna Jasielska-Papierkowska

Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego, co do zasady między małżonkami powstaje ustrój wspólności majątkowej. Wspólność majątkowa małżeńska w okresie jej funkcjonowania między małżonkami jest wspólnością bez udziałową (łączną). Jej charakter prawny powoduje, że w czasie jej trwania nie można żądać podziału majątku wspólnego. Nie można również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie małżonkowi w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do niego.

Nie jest to jednak ustrój przymusowy, gdyż według art. 47 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie mogą przez umowę majątkową wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. Należy również pamiętać, że ustrój rozdzielności powstanie z mocy prawa w sytuacji, gdy jeden z małżonków zostanie ubezwłasnowolniony, lub dojdzie do ogłoszenia jego upadłość. Małżonkowie jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego mogą umową objętą aktem notarialnym wyłączyć obowiązywanie między nimi wspólności. Z chwila powstania wspólności mamy do czynienia z trzema majątki, a tj. wspólny małżonków, żony oraz męża.

Wspólnota majątkowa powoduje, że od tego momentu wspólny majątek małżonków tworzą przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólnoty majątkowej przez oboje małżonków, lub przez jednego z nich, z wyjątkiem przedmiotów majątkowych, które podlegają zaliczeniu do majątków osobistych małżonków. Artykuł 31 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wskazuje wprost i enumeratywnie, co konkretnie jest zaliczane do majątku wspólnego a tj. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków; dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków; środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków; kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.). Niejednokrotnie mylnie małżonkowie uważają, że jeżeli w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej zakupili coś samodzielnie, pokrywając w całości cenę zakupu z własnego wynagrodzenia za pracę, to przy podziale majątku ten właśnie składnik majątku przypadnie im bez obowiązku i konieczności rozliczenia się z drugim małżonkiem.

Z chwilą ustania wspólności majątkowej, zgodnie z treścią przepisu art. 43 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, bez względu na to, w jakim stopniu każde z małżonków przyczyniło się do jego powstania. Równe udziały przysługują małżonkom niezależnie od przyczyn ustania wspólności ustawowej, a więc w razie rozwiązania małżeństwa przez rozwód nawet z wyłącznej winy drugiego z małżonków, unieważnienia małżeństwa, orzeczenia separacji, umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej albo rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków, ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd, powstania rozdzielności majątkowej z mocy prawa wskutek ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków, a także w razie ustania wspólności wskutek śmierci małżonka.

W drodze wyjątku od zasady równych udziałów, po ustaniu wspólności sąd może ustalić w innym stosunku udziały małżonków w majątku wspólnym w razie istnienia przesłanek przewidzianych w § 2 art. 43 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ale tylko na żądanie osoby uprawnionej. Przywołany przepis wskazuje, że z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 2 października 1997 r. II CKN 348/97 stwierdzono, że „ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym dopuszczalne jest jedynie w razie łącznego wystąpienia dla przesłanek wskazanych w zdaniu pierwszym 43 § 2 k.r.o., to jest w razie przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu oraz istnienia ważnych powodów, które uzasadniają ustalenie nierównych udziałów. Przez przyczynienie się do powstania majątku wspólnego rozumieć należy całokształt starań każdego z małżonków o założoną przez nich rodzinę i zaspokojenie jej potrzeb, a więc nie tylko wysokość zarobków czy innych dochodów osiąganych przez każdego z nich, lecz także i to, jaki użytek czynią oni z tych dochodów, czy gospodarują nimi należycie i nie trwonią ich w sposób lekkomyślnie.

Jak wskazał Sąd Najwyższy  – przy ocenie zaś istnienia „ważnych powodów” w rozumieniu art. 43 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego należy mieć na uwadze całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem rodziny, którą przez swój związek założyli” (postanowienie SN z dnia 5.10. 1974 r., sygn. akt.  III CRN 190/74). W pojęciu ważnych powodów, nie mogą się mieścić okoliczności niezależne od małżonków, niezawinione przez nich lub zasługujące na usprawiedliwienie. Należy do nich zaliczyć np. brak pracy z powodu bezrobocia, kalectwo, długotrwałą chorobę, sprawowanie opieki nad osobami bliskimi, pobieranie nauki w celu osiągnięcia wyższych kwalifikacji zawodowych.

Ważnym powodem odstąpienia od zasady równych udziałów może być w szczególności naganne postępowanie małżonka, przeciwko któremu skierowane jest żądanie ustalenia nierównych udziałów, polegające na tym, że w sposób rażący lub uporczywy nie przyczyniał się on do powstania majątku wspólnego stosownie do swych sił i możliwości zarobkowych (postanowienie SN z 26.11.1973 r., III CRN 227/73, OSN 1974, Nr 11, poz. 189).W pojęciu ważnych powodów należy również umieścić zachowywanie się małżonków w sposób szkodliwy dla interesów rodziny, przejawiające się w porzuceniu rodziny i niewykazywaniu żadnej troski o jej byt, prowadzeniu nagannego moralnie trybu życia, uchylaniu się od prac, trwonieniu pieniędzy na hazard, alkohol.

Należy pamiętać, że ustalenie nierównych udziałów rozciąga się na cały majątek dorobkowy małżonków, a co za tym idzie małżonek nie może żądać na podstawie art. 43 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ustalenia nierównych udziałów w niektórych składnikach majątku wspólnego (postanowienie SN z 27.6.2003 r., IV CKN 278/01, OSN 2004, Nr 9, poz. 146).

W orzecznictwie ( wyrok SN z 10.11.1976 r., II CR 268/76, OSN 1977, Nr 10, poz. 188) oraz w doktrynie przyjmuje się, że w sytuacjach wyjątkowych ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym może polegać nawet na całkowitym pozbawieniu jednego z małżonków udziału w tym majątku. Sam fakt uzyskiwania większego wynagrodzenia od współmałżonka, nie stanowi samoistnej podstawy do ustalenia nierównych udziałów, gdyż bierze się pod uwagę sposób i racjonalność ich wykorzystywania w ramach zaspokajania potrzeb rodziny.

Jeśli zatem, uznajemy, że w większym zakresie przyczyniliśmy się do powstania majątku wspólnego, mamy ku temu dowody jak również zachodzą w naszym przypadku ważne powody to mamy prawo, wystąpienia z roszczeniem ustalenia nierównych udziałów w majątku dorobkowym małżeńskim w trakcie sprawy o podział majątku wspólnego. Ewentualnie, celem uniknięcia w tym zakresie sporów małżonkowie mogą na przyszłość w umowie majątkowej małżeńskiej określić inne udziały w majątku wspólnym (art. 501 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Kancelaria Radcowska Radca Prawny  Mariusz Boruch

Autor:
Anna Jasielska-Papierkowska ,

 

Komentarze: Nierówne udziały w majątku dorobkowym małżeńskim

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 3
  • 1
  • 1
  • 5
  • 0
  • 6
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Zofia Lewandowska

    ocena usługi:

    Korzystam z pomocy portalu e-prawnik kilkanaście lat. Zawsze najwyższa klasa. Dziękuję. Zofia Lewandowska
  • Mieczysława

    ocena usługi:

  • Katarzyna

    ocena usługi:

    Wszystko przebiegło bez zarzutu. Opinia była wyczerpująca.
  • Marek

    ocena usługi:

  • Marek

    ocena usługi:

  • Marek

    ocena usługi:

  • Danuta

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo za odpowiedz.Jestem zadowolona z usługi jest na wysokim poziomie. Jeśli będę w potrzebie na pewno skorzystam z waszych usług. Pozdrawiam Danuta
  • Magdalena

    ocena usługi:

  • Justyna

    ocena usługi:

    Odpowiedź dotycząca mojego zapytania bardzo szczegółowa i wyczerpująca. Mam nadzieję, że zgodnie z radą e-prawnik problem zostanie rozwiązany po mojej myśli.Polecam i dziękuję za radę- Justyna
  • Dorota

    ocena usługi:

  • Teresa

    ocena usługi:

  • Dariusz

    ocena usługi:

  • Piotr

    ocena usługi:

    Bardzo dobrze przygotowane pismo, przystępna cena i szybka realizacjia Bardzo polecam
  • Leszek

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolony z przesłanej opinii. Dała mi ona obraz sytuacji prawnej w temacie z którym się zwracałem. Bardzo dziękuje i pozdrawiam. Leszek
  • Sławomir

    ocena usługi:

    Tym razem o wyborze Państwa oferty spośród innych, nie ukrywam, że zadecydowała przede wszystkim cena, ale następnym razem zadecyduje ta jakość, do której się przekonałem. Dziękuję, za bardzo krótki czas realizacji, ale przede wszystkim dziękuję za formę wypowiedzi, za prosto i jasno zbudowane zdania, dziękuję, że utwierdziliście mnie Państwo w przekonaniu, że czasami prosty człowiek,taki jak ja, wie lepiej, niż urzędnik, czy księgowy, który powinien wiedzieć, a zamiast odpowiedzi twierdzącej, każde zdanie kończy się pytająco, żeby nie użyć stwierdzenia po prostu \"nie wiem\". Ja teraz już wiem, gdzie następnym razem się zgłosić. DZIĘKUJĘ!
  • Agnieszka

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z usługi. Bardzo szybko uzyskałam odpowiedź na interesujące mnie pytanie. Opinia prawna była przejrzysta i zrozumiała, podane zostały przepisy prawne. Nie osniesiono się po krótce jedynie do mojego krótkiego pytania lecz opisano kilka aspektów mojej sytuacji. Z pewnością bezpośredni kontakt z prawnikiem daje więcej możliwości ale tak jak w moim przypadku, potrzebując szybkiej porady bez zbyt długiej zwłoki i bez wychodzenia z domu, skorzystanie z usług e-prawnik.pl jest moim zdaniem najlepszym rozwiązaniem. Polecam! Dziękuję!
  • Adam

    ocena usługi:

    Moja druga sprawa w tej kancelarii. Cena nieco w górę (a raczej rabat w dół), co jak sądzę trzeba po prostu zaakceptować. Prawo rynku. Co do jakości usług i podejścia, to są na tym samym wysokim poziomie. Opinia szczegółowa, na moją prośbę bardzo szybko i gratisowo uzupełniona o ważne dla mnie szczegóły. Polecam e-prawnika.




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane