Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Wpływ ogłoszenia upadłości małżonka na stosunki majątkowe małżeńskie

Marta Kulej
Marta Kulej

Dla osób pozostających w związku małżeńskim ogłoszenie upadłości przedsiębiorstwa jednego z małżonków rodzi poważne skutki prawne nie tylko w sferze wykonywania działalności gospodarczej upadłego małżonka ale również w sferze majątkowego ustroju małżeńskiego.

            Kwestie wpływu ogłoszenia upadłości na stosunki majątkowe małżeńskie reguluje ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (dalej: p.u.n.). Zgodnie z art. 124 p.u.n.: z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między małżonkami rozdzielność majątkowa (o której mowa w k.r.o.), natomiast jeżeli małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej, majątek wspólny małżonków wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny. Powyższe uregulowanie ma poważne znaczenie dla małżonka upadłego, dlatego też podjęcie decyzji o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości winno być decyzją przemyślaną. W związku z tym, że z chwilą ogłoszenia upadłości cały majątek dorobkowy małżonków wchodzi w skład masy upadłości, małżonek upadłego nie może swobodnie nim dysponować, natomiast należności z tytułu udziału w majątku wspólnym może dochodzić jedynie poprzez zgłoszenie w postępowaniu upadłościowym swojej wierzytelności sędziemu komisarzowi. Poza masą upadłości, do której wchodzi cały majątek wspólny małżonków pozostaje jedynie majątek osobisty małżonka, który nie ogłosił upadłości.

            Małżonkowie mogą ustrzec się przed powyższymi skutkami poprzez wyłączenie małżeńskiej wspólności ustawowej na podstawie umowy bądź orzeczenia sądowego – w takiej sytuacji pomiędzy majątkiem upadłego oraz majątkiem jego małżonka nie istnieje żadna łączność i do masy upadłości wchodzi jedynie majątek małżonka, który ogłosił upadłość. Powyższe uregulowania w pewien sposób konkretyzują zasadę odpowiedzialności małżonków swoim udziałem w majątku wspólnym za zobowiązania zaciągane przez jednego z nich. Powyższe zostało wzmocnione domniemaniem wynikającym z ustawy, że majątek wspólny powstały w okresie prowadzenia przedsiębiorstwa przez upadłego został nabyty ze środków pochodzących z dochodów tego przedsiębiorstwa. Domniemanie to można obalić, poprzez wykazanie, że majątek wspólny powstał ze środków innych.

            Wprowadzona z chwilą ogłoszenia upadłości rozdzielność majątkowa (przymusowa) ustaje z mocy prawa w wypadku umorzenia, zakończenia lub uchylenia postępowania upadłościowego względem małżonka.

            Zgodnie z p.u.n. do masy upadłości nie wchodzą przedmioty służące wyłącznie małżonkowi upadłego do prowadzenia działalności gospodarczej lub zawodowej, choćby były objęte wspólnością majątkową, z wyjątkiem przedmiotów majątkowych nabytych do majątku wspólnego w ciągu dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Nie oznacza to jednak, że przedmioty te są z mocy prawa wyłączone z masy upadłości – syndyk masy upadłości obejmuje bowiem w postępowaniu upadłościowym całość majątku wspólnego. Dopiero w przypadku, gdyby drugi z małżonków również ogłosił upadłość, syndyk lub małżonek może wnosić o wyłączenie z masy upadłościowej przedmiotów, które służyły mu do prowadzenia działalności zawodowej lub gospodarczej.

            Jak już wyżej wskazano, sposobem na uniknięcie zaliczenia całości majątku wspólnego do masy upadłości jest ustanowienie przez małżonków ustroju rozdzielności majątkowej na mocy umowy (aktu notarialnego) lub w drodze postępowania sądowego. Jednak i w tym przypadku p.u.n. ustanawia pewne ograniczenia. Zgodnie bowiem z art. 125 p.u.n. ustanowienie rozdzielności majątkowej na podstawie orzeczenia sądu w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości, chyba że pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej został złożony co najmniej na dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Przepis ten ma na celu zabezpieczenie interesu wierzycieli, w odmiennym przypadku małżonkowie w prosty sposób mogliby wyłączyć część majątku wspólnego spod masy upadłości, co działałoby ze szkodą dla wierzycieli.  W przypadku zbycia składników majątku, które z mocy prawa wchodziłyby w skład masy upadłości syndyk ma prawo żądać wydania ekwiwalentu za zbyte mienie.

            Po ogłoszeniu upadłości nie można ustanowić rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą niż data ogłoszenia upadłości – z dniem ogłoszenia upadłości ustaje bowiem wspólność majątkowa małżeńska. Przepisy dotyczące terminu ustanowienia rozdzielności majątkowej na mocy orzeczenia sądu stosuje się odpowiednio, gdy rozdzielność powstała z mocy prawa w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w wyniku orzeczenia rozwodu, separacji albo ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków, chyba że pozew lub wniosek został złożony co najmniej na dwa lata przez dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

            Zgodnie z art. 126 p.u.n. ustanowienie rozdzielności majątkowej umową majątkową jest skuteczne w stosunku do masy upadłości tylko wtedy, gdy umowa zawarta została co najmniej dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Umową majątkową małżeńską można wspólność ustawową znieść lub ograniczyć zarówno przed zawarciem małżeństwa jak i w jego trakcie. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli małżonkowie umownie wyłączyli lub ograniczyli wspólność majątkową, a następnie przed upływem dwóch lat od zawarcia umowy jeden z nich złożył wniosek o ogłoszenie upadłości, który to wniosek został uwzględniony, wcześniejsze zniesienie lub ograniczenie wspólności majątkowej jest bezskuteczne względem masy upadłości. Jeżeli małżonkowie po umownym ustanowieniu rozdzielności majątkowej podzielili majątek wspólny, wówczas bezskuteczność, o której mowa będzie polegała na tym, że syndyk będzie mógł domagać się od obu małżonków wszystkiego, co otrzymali w wyniku podziału majątku, w przypadku zbycia składników majątku – ich ekwiwalentu.

            Ustanie wspólności ustawowej na skutek orzeczenia rozwodu nie powoduje „wyjścia” z mocy prawa udziału małżonka upadłego z masy upadłości obejmującej majątek wspólny małżonków (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.02.2009 r., sygn. akt II CSK 469/08). Nie stanowi podstawy wpisu w księdze wieczystej na rzecz upadłego prawa własności nieruchomości objętej przed ogłoszeniem upadłości jednego z małżonków ustawową wspólnością majątkową (postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 30.10.2008 r., sygn. akt III CSK 276/08). Ogłoszenie upadłości osoby pozostającej w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej nie powoduje ex lege podziału majątku wspólnego i nabycie składników tego majątku przez upadłego  postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 30.10.2008 r., sygn. akt II CSK 242/08).

 

 

Komentarze: Wpływ ogłoszenia upadłości małżonka na stosunki majątkowe małżeńskie

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Opinie naszych klientów

  • Agnieszka

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuje i polecam w 100% Profesjonalne i rzetelne podejście do sprawy oraz wyczerpujące odpowiedzi na zadane przeze mnie pytania.Jeszcze raz bardzo dziękuję
  • Wiesława

    ocena usługi:

    Bardzo wyczerpująca opinia. Jestem bardzo zadowolona z pomocy. Dziękuję.
  • Daniel

    ocena usługi:

  • TT

    ocena usługi:

  • Cz. D

    ocena usługi:

  • Adiemi

    ocena usługi:

    wyczerpująca opinia , podparta ustawami, możliwość zadania pytań dodatkowych i wszystko bez wychodzenia z domu. Serdecznie polecam
  • Wojciech

    ocena usługi:

  • Małgorzata

    ocena usługi:

    Niezwykle rzetelna pomoc. Wnikliwie rozpatrzona sprawa i wyczerpująca odpowiedź. Jestem bardzo zadowolona i z pewnością będę częściej zasięgać tak fachowych porad.
  • JS

    ocena usługi:

    Terminowo, jasno.
  • Artur

    ocena usługi:

  • Iwona

    ocena usługi:

  • Anna

    ocena usługi:

    Dostałam niezwykle rzetelną , popartą paragrafami, ustawami, informację, bardzo dziękuję!
  • Dorota G.

    ocena usługi:

    Bardzo wyczerpująco i profesjonalnie. Dziękuję i z pewnością będę polecać.
  • Michał K.

    ocena usługi:

    Szybka wycena, fachowa porada podparta paragrafami, dziękuję za pomoc i gorąco polecam.
  • Mariusz

    ocena usługi:

  • edek

    ocena usługi:

    Bardzo dobrze.
  • Janina

    ocena usługi:

    Opinia bardzo jasno przedstawiona. Odpowiedzi na pytania wyczerpujące i zrozumiałe. Wzory wniosków do sądu również dołączone. Bardzo polecam tę formę pomocy.




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane