Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć - możesz zrzec się dziedziczenia

www.shc.hu
(fot. www.shc.hu)

Zgodnie z obowiązującym prawem spadkowym, jeżeli spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu to w momencie otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy) obowiązują przepisy ustawowe dotyczące dziedziczenia. Zawieranie jakichkolwiek umów zarówno przed, jak i po śmierci spadkodawcy w tym względzie jest, co do zasady, niedopuszczalne. Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują bowiem generalny zakaz zawierania umów o spadek po osobie żyjącej. Zawarcie takiej umowy jest nieważne. 

Czym jest zrzeczenie się dziedziczenia?

Jednak art. 1048 Kodeksu cywilnego przewiduje możliwość zawarcia umowy spadkobiercy ustawowego z przyszłym spadkodawcą, mocą której zrzeka się dziedziczenia po nim.

Zrzeczenie się dziedziczenia ma charakter umowy zawieranej pomiędzy przyszłym spadkodawcą oraz osobą należącą do kręgu jego spadkobierców ustawowych. Zawarcie takiej umowy następuje przed otwarciem spadku (tzn. przed śmiercią spadkodawcy), a więc na wypadek śmierci przyszłego spadkodawcy. Jest to w prawie polskim jedyny wyjątek od reguły, jaką jest zakaz zawierania umów o spadek po osobie żyjącej. Reguła powyższa odnosi się zarówno do umów mających za przedmiot cały spadek jak i jego część.

Przykład:

  • Osoba X nie pozostawiła testamentu. Do dziedziczenia z ustawy dochodzi małżonek M, córka C i syn S. Wszyscy spadkobiercy postanowili, że cały majątek przejmie M. Zarówno syn, jak i córka chcieliby zrzec się spadku. Jednakże w opisanej sytuacji zrzeczenie się dziedziczenia nie jest możliwe, gdyż stosowną umowę należało zawrzeć ze spadkodawcą. Obecnie spadkobiercy mogą spadek odrzucić (zob.: Odrzucenie spadku - czy nieograniczone czasowo? Jakie są jego skutki?), mają na to pół roku od dnia, w którym dowiedzieli się o śmierci spadkodawcy. W tym jednak przypadku osoby odrzucające spadek traktowane są przez prawo jakby nie dożyli otwarcia spadku i w ich miejsce wchodzą kolejni spadkobiercy.

W jakiej formie zawieramy umowę dotyczącą zrzeczenia się dziedziczenia?

Gdy chcemy zawrzeć umowę o zrzeczenie się dziedziczenia, musimy udać się do notarisza. Zgodnie z przepisami ustawy, umowa taka wymaga bowiem zachowania formy aktu notarialnego. Zawarcie jej w innej formie (a więc np. w formie pisemnej lub ustnie) spowoduje, że nie będzie to umowa ważna.

Pomiędzy jakimi podmiotami można zawrzeć tą umowę?

Umowa może być zawarta pomiędzy przyszłym spadkodawcą oraz spadkobiercą ustawowym, czyli każdą osobą należącą do kręgu spadkobierców określonych w ustawie (małżonek spadkodawcy, jego zstępni, rodzice, rodzeństwo oraz zstępni rodzeństwa).

Wprawdzie do kręgu podmiotów uprawnionych do dziedziczenia z ustawy należy też gmina lub Skarb Państwa, jednak art. 1023 K.c. wyraźnie wyłącza możliwość odrzucenia spadku przez gminę lub Skarb Państwa. Zatem niemożliwe jest sporządzenie umowy, mocą której Skarb Państwa lub gmina zrzekłyby się dziedziczenia po spadkobiercy.

Co jest treścią umowy o zrzeczenie się dziedziczenia?

Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem, przedmiotem tej umowy jest prawo do dziedziczenia. Zrzec możemy się tylko prawa do dziedziczenia opartego na przepisach ustawy (tzw. ustawowy porządek dziedziczenia), bowiem przepisy wyraźnie dopuszczają taką możliwość tylko w odniesieniu do spadkobiercy ustawowego. Jeżeli więc został ustanowiny testament, to nie można zawrzeć umowy wyłączającej dziedziczenie testamentowe ze spadkobiercą określonym w tym testamencie. Warto również podkreślić, że nie można zrzec się prawa do dziedziczenia na rzecz innej osoby, np. na rzecz innego spadkobiercy. Umowę możemy bowiem zawrzeć tylko ze spadkodawcą.

Jakie skutki pociąga za sobą zrzeczenie się dziedziczenia?

W wyniku zawarcia umowy dotyczącej zrzeczenia się dziedziczenia ten, kto się zrzeka (czyli spadkobierca ustawowy), zostaje wyłączony od dziedziczenia. Powyższy skutek dotyczy również zstępnych (dzieci, wnuków itd.

) zrzekającego się, chyba, że w umowie będzie postanowienie, że zstępnych to nie dotyczy. Musi to być wyraźnie sformułowane w umowie w przeciwnym razie również zstępni zostaną wyłączeni od dziedziczenia bez konieczności uzyskania ich zgody. Spadkobierca ustawowy, który zrzekł się dziedziczenia (i zazwyczaj jego zstępni) jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku – traci zatem prawo do zachowku.

Czy zawarcie tej umowy powoduje wykluczenie dziedziczenia na podstawie testamentu?

Przepisy stwierdzają, że umowa wyłącza możliwość dziedziczenia w oparciu o ustawę. Jeżeli więc ktoś zawarł umowę o zrzeczenie się dziedziczenia z przyszłym spadkodawcą, to będzie mógł dziedziczyć na podstawie testamentu. Nie ma tutaj znaczenia fakt, kiedy testament został sporządzony. Dotyczy to zarówno testamentu sporządzonego przed zawarciem tej umowy, jak i spisanego po jej zawarciu.

Czy możliwe jest, po zrzeczeniu się dziedziczenia, przywrócenie tego prawa?

Tak. Istnieją w tym zakresie dwie możliwości:

  1. spadkodawca może sporządzić testament, w którym umieści osobę, z którą zawarł umowę o wyłączenie dziedziczenia - ale w tym przypadku osoba ta nadal jest wyłączona od dziedziczenia z mocy ustawy i nie staje się z powrotem spadkobiercą ustawowym; jest natomiast spadkobiercą testamentowym i dziedziczy na podstawie testamentu; 
  2. aby zrzekający się mógł być z powotem spadkobiercą ustawowym, konieczne jest ponowne udanie się do notariusza i zawarcie umowy uchylającej umowę o zrzeczeniu się dziedziczenia. Rzecz jasna pomiędzy tymi samymi podmiotami, które zawarły tą pierwszą umowę. Zrzeczenie się dziedziczenia może więc zostać uchylone przez umowę między tym, kto zrzekł się spadku, a tym, po kim się dziedziczenia zrzeczono. Taka umowa również wymaga formy aktu notarialnego. 

Pamiętaj że:

  • Zawierając umowę o zrzeczenie się dziedziczenia z twoim przyszłym spadkodawcą, pozbawiasz tego prawa również swoje dzieci; aby się tak nie stało, musisz umieścić w umowie odpowiedni zapis, że to ich nie dotyczy; Zrzeczenie się dziedziczenia powoduje bowiem, że zrzekający się i w zasadzie jego zstępni (w umowie można postanowić inaczej), zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku;
  • Jeśli chcesz, aby umowa taka była ważna, koniecznie udaj się do notariusza celem nadania jej formy aktu notarialnego; bez tego nie będzie ważna!
  • Zawierając tą umowę, pozbawiasz się wyłącznie prawa do dziedziczenia w oparciu o ustawę.

Podstawa prawna :

  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny ( Dz. U. z 2016 r. poz. 380)

Zobacz także

 

Komentarze: Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć - możesz zrzec się dziedziczenia

  • Małgorzata 2017-04-19 22:32:11

    Re: Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć - możesz zrzec się dziedziczenia

    Bardzo proszę o jakąkolwiek informacje jak mogę przekazać swój udział w spadku innemu spadkobiercy (bratu) Tu nadmiernie że spadkodawca nie pozostawił testamentu , zmarł 4 lata temu ale dopiero teraz odbyła się rozprawa o stwierdzenie nabycia spadku czyli już za późno na jakieś odrzucenia . Jak mogę to przeprowadzić w jakiej formie aby koszty były jak najmniejsze . Sprawa jest bardzo świeża a orzeczenie jeszcze się nie uprawomocniło .Bardzo proszę o jakąś podpowiedź

  • keti 2010-01-27 11:31:42

    Re: Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć - możesz zrzec się dziedziczenia

    a co w przypadku, gdy nie znam ojca, nie wiem gdzie mieszka, nie mam z nim kontaktu ale istnieje duże prawdopodobieństwo że ma duże długi, czy mogę zrzec się dziedziczenia po nim bez jego wiedzy???

  • Adam 2010-01-17 20:28:06

    Re: Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć - możesz zrzec się dziedziczenia

    gdy zrzekne się dziedziczenia po moim ojcu , to czy odziedziczę jego długi? Za odpowiedz bardzo dziękuję.

  • Adam 2010-01-17 20:24:51

    Re: Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć - możesz zrzec się dziedziczenia

    gdy zrzekne się dziedziczenia po moim ojcu , to czy odziedziczę jego długi? Za odpowiedz bardzo dziękuję.


Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 3
  • 0
  • 3
  • 0
  • 0
  • 6
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Andrzej

    ocena usługi:

  • Agnieszka

    ocena usługi:

  • Anna

    ocena usługi:

    Bezbłędnie funkcjonująca i jasno zorganizowana strona internetowa. Honorarium przystępne dla każdego. Solidna i godna najwyższego polecenia Firma. Z serdecznym podziękowaniem za szybko i klarownie udzielone porady oraz wyrazami uznania dla pracy Zespołu Prawników.
  • Katarzyna

    ocena usługi:

    Szybka i jasna odpowiedz.Dziękuję i zdecydowanie POLECAM
  • Ewelina

    ocena usługi:

    Szybko i rzeczowo.Polecam!
  • Andrzej

    ocena usługi:

    Wszystko przebiegło pomyślnie, polecam - szybciej i wygodniej niż umawianie się z prawnikiem.
  • barbara

    ocena usługi:

    dziękuję za szybką odpowiedź, jasne wytłumaczenie sprawy i wskazanie dalszych możliwości postępowania.Dziękuję. Polecam Państwa firmę. Barbara
  • Justyna

    ocena usługi:

  • Mariusz

    ocena usługi:

    Szybko i rzeczowo. Polecam!!!
  • Mariusz

    ocena usługi:

    Szybko i rzeczowo. Polecam!!!
  • Zbigniew

    ocena usługi:

    Rzeczowo ,konkretnie na temat zdecydowanie polecam
  • Eva

    ocena usługi:

    Super polecam
  • Bronisław

    ocena usługi:

    opinia satysfakcjonująca i merytoryczna
  • Agnieszka

    ocena usługi:

    POLECAM!!! Wszystkim którzy mają problemową sprawę i nie wiedzą jak się do niej zabrać lub po której stronie sporu jest prawo. W moim przypadku, w szybkim terminie i rozsądnej cenie otrzymałam wyczerpującą poradę, w której znalazłam wszystko czego potrzebowałam. Dodatkowo poradzono mi co powinnam zrobić i co mówi o moim przypadku kodeks. Dziękuję zespołowi e-prawnik.pl za nakreślenie jasno mojej sprawy. Polecam wszystkim a same na pewno skorzystam z usług serwisu w przyszłości.
  • Grzegorz

    ocena usługi:

    Miło sprawnie fachowo Dziękuje :)
  • JERZY

    ocena usługi:

    Jestem zadowolony z odpowiedzi Dziekuje
  • Stanisław

    ocena usługi:

    Opinia spełniła moje oczekiwania. Usługa e-prawników godna polecenia. Szybko, tanio, wyczerpująco.




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane