Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Zapis windykacyjny - czyli można już zapisać konkretną rzecz konkretnej osobie

www.sxc.hu
(fot. www.sxc.hu)

Na czym polega zapis windykacyjny i czym różni się on od zapisu zwykłego?

Dokonane w 2011 r. zmiany w prawie spadkowym ułatwiły przekazywanie przez spadkodawcę oznaczonych składników spadku konkretnym osobom, bez konieczności znoszenia ewentualnej współwłasności w drodze umownego bądź sądowego działu spadku. 

Zapis windykacyjny polega na tym, że w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku. 

W przeciwieństwie do zapisu zwykłego, rozporządzenie majątkiem w formie zapisu windykacyjnego powoduje, że przedmiot majątkowy przekazany tą drogą przez spadkobiercę staje się własnością zapisobiorcy z chwilą otwarcia testamentu – tzn. z chwilą śmierci spadkodawcy i jednocześnie zapisodawcy. Nie powstaje więc żaden obowiązek po stronie spadkobiercy – przedmiot majątkowy nie wchodzi bowiem w ogóle do majątku spadkowego.

Przykład:

Spadkodawca w testamencie powołuje do całości spadku córkę, przekazując jednak w formie zapisu windykacyjnego samochód synowi. Takie rozporządzenie powoduje, że samochód w ogóle nie wchodzi do majątku spadkowego – synowi nie przysługuje więc żadne roszczenie wobec siostry – z chwilą otwarcia spadku samochód staje się jego własnością.

Zapis windykacyjny zbliżony jest w swej postaci do darowizny na wypadek śmierci oraz bankowej dyspozycji na wypadek śmierci. Pierwsza czynność jest jednak umową, druga dotyczy wyłącznie środków zgromadzonych na rachunku bankowym w chwili śmierci spadkodawcy. Zapis windykacyjny jest natomiast jednostronną czynnością prawną.

Jak dokonać zapisu windykacyjnego?

Aby zapis był skuteczny, musi być dokonany w testamencie sporządzonym w formie notarialnej.

Nie może być on jednak dokonany pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu (np. zapis wnukowi mieszkania pod warunkiem ukończenia studiów) – takie obwarowanie będzie z reguły uważane za nieskuteczne. Jeżeli jednak z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez takiego zastrzeżenia zapis nie zostałby uczyniony, to cały zapis windykacyjny będzie nieważny. Zasad tych tych nie stosuje się, jeśli ziszczenie się bądź nieziszczenie się warunku albo nadejście terminu nastąpiło jeszcze przed otwarciem spadku. 

Zapis windykacyjny nieważny ze względu na zastrzeżenie warunku lub terminu wywołuje skutki zapisu zwykłego uczynionego pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, chyba że co innego wynika z treści testamentu lub z okoliczności.

Jakie przedmioty majątkowe mogą być przedmiotem takiego zapisu?

Nie każda rzecz (prawo) może być przedmiotem zapisu windykacyjnego. Mogą to być tylko:

  • rzeczy oznaczone co do tożsamości (tj. indywidualnie), jak np. samochód, konkretny antyk (nie mogą być więc przedmiotem tego zapisu pieniądze i rzeczy oznaczone tylko co do gatunku), 
  • zbywalne prawa majątkowe (jak wierzytelności czy udziały w spółce), 
  • przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolne, a także
  • ustanawiane na rzecz zapisobiercy użytkowanie lub służebność (na przedmiocie należącym do spadku). 

Zapis windykacyjny będzie bezskuteczny, jeśli w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu nie będzie należał do spadkodawcy albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. Jeżeli przedmiotem zapisu jest ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności, zapis jest bezskuteczny, gdy w chwili otwarcia spadku przedmiot majątkowy, który miał być obciążony użytkowaniem lub służebnością nie należy do spadku albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. 

Czy zapisobiorca może odmówić przyjęcia takiego zapisu?

Zapisobiorca może odmówić przyjęcia zapisu. Podobnie jak w przypadku spadkobrania, w ciągu 6 miesięcy od dnia otwarcia i ogłoszenia testamentu zapisobiorca może złożyć oświadczenie o odrzuceniu zapisu – jeśli tego nie uczyni, będzie on ważny i będzie wywoływał skutki prawne. Może być także uznany za niegodnego zapisobrania. Przepisy o powołaniu spadkobiercy, przyjęciu i odrzuceniu spadku, o zdolności do dziedziczenia i o niegodności stosuje się bowiem odpowiednio do zapisów windykacyjnych.

Jak zapis windykacyjny wpływa na spadkobranie?

Przedmiot zapisu windykacyjnego jest wyłączony ze spadku, z wyłączeniem przypadków, gdy to osoba wskazana przez testatora (tzn. spadkodawcę testamentowego) nie chce (odrzuca zapis windykacyjny) lub nie może (np. nie dożyje otwarcia spadku albo okaże się niegodna zapisu) być zapisobiercą – wtedy przedmiot zapisu windykacyjnego nie zostaje wyłączony ze spadku. 

W związku z tym, iż zapisodawca może rozporządzić poprzez zapis windykacyjny większością bądź też całym swoim majątkiem, zapis windykacyjny będzie uwzględniany przy obliczaniu zachowku – w przeciwieństwie do zapisu zwykłego - a zapisobiorca będzie odpowiadał solidarnie ze spadkobiercami  za długi spadkowe do czasu działu spadku.  

Osoba, której należy się  zachowek, będzie więc mogła dochodzić od zapisobiorcy kwoty niezbędnej na uzupełnienie zachowku, jednakże tylko do wysokości jego wzbogacenia – a zatem wartości zapisu. Zapisobiorca może zwolnić się z tej odpowiedzialności, jeśli wyda uprawnionemu do zachowku przedmiot zapisu. Zasady powyższe obowiązują także aktualnie w przypadku darowizny, jednakże nowelizacja wprowadza rozwiązanie odmienne od dotychczasowego - zakłada bowiem pierwszeństwo zaspokojenia z zapisu. Dopiero jeśli uzupełnienie kwoty zachowku nie będzie możliwe z zapisu, uzupełnienia będzie można dochodzić od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę.

Zapis windykacyjny zaliczany jest także na schedę spadkową, chyba że spadkodawca inaczej postanowi.

Wartość przedmiotu zapisu windykacyjnego oblicza się według stanu z chwili otwarcia spadku, a według cen z chwili działu spadku. 

Przykład:

Ojciec dokonał zapisu windykacyjnego przedsiębiorstwa na rzecz swojego syna. Do podziału na troje rodzeństwa pozostają inne nieruchomości ojca. Jeśli nie zastrzegł inaczej w testamencie, syn będzie musiał uwzględnić otrzymane przedsiębiorstwo i może się okazać, że już nic nie otrzyma z pozostałej części majątku spadkowego, który zostanie podzielony pomiędzy jego rodzeństwo.  Wartość zapisu może być równa a nawet większa od tego co uzyskałby, gdyby nie doszło do zapisu.

Zapis windykacyjny i zwykły zapis

Spadkodawca może także obciążyć zapisem zwykłym osobę, na której rzecz uczynił zapis windykacyjny. W takiej sytuacji zapisobierca windykacyjny będzie zobowiązany do dokonania określonego rozporządzenia majątkiem lub częścią majątku otrzymaną w drodze zapisu windykacyjnego na rzecz innego zapisobiercy – zapisobiercy zwykłego.   

Pamiętaj, że:

  • zapis windykacyjny powoduje, że przedmiot tego zapisu przechodzi na nabywcę z chwilą otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy-zapisodawcy);
  • w przeciwieństwie do zapisu zwykłego nie nakłada więc na spadkobiercę obowiązku przeniesienia własności przedmiotu wchodzącego w skład spadku.

 

Podstawa prawna:

 

Komentarze: Zapis windykacyjny - czyli można już zapisać konkretną rzecz konkretnej osobie

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Opinie naszych klientów

  • Anna

    ocena usługi:

    Dostałam niezwykle rzetelną , popartą paragrafami, ustawami, informację, bardzo dziękuję!
  • Dorota G.

    ocena usługi:

    Bardzo wyczerpująco i profesjonalnie. Dziękuję i z pewnością będę polecać.
  • Michał K.

    ocena usługi:

    Szybka wycena, fachowa porada podparta paragrafami, dziękuję za pomoc i gorąco polecam.
  • Mariusz

    ocena usługi:

  • edek

    ocena usługi:

    Bardzo dobrze.
  • Janina

    ocena usługi:

    Opinia bardzo jasno przedstawiona. Odpowiedzi na pytania wyczerpujące i zrozumiałe. Wzory wniosków do sądu również dołączone. Bardzo polecam tę formę pomocy.
  • Jacek Trzciołek

    ocena usługi:

    Pomoc szybka i konkretna.
  • Alicja

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo jestem zadowolona z pomocy prawnej.Polecam innym korzystanie z fachowej porady.
  • Halina W.

    ocena usługi:

    Bardzo rzetelna i wszechstronna analiza sytuacji. Bardzo dziękuję.
  • Sebastian T

    ocena usługi:

  • Paweł

    ocena usługi:

  • Jola z Norwegii

    ocena usługi:

    Odpowiedz rzetelna,poparta paragrafami. Obszerne wyjaśnienie tematu.Polecam z całego serca i pozdrawiam.
  • Lidia

    ocena usługi:

    Opinia prawna konkretna, rzeczowa i napisana językiem zrozumiałym dla każdego. Wyczerpująca odpowiedź na moje pytania i wątpliwości.
  • zbigniew

    ocena usługi:

    Tanio ,szybko i w języku zrozumiałym dla laika , polecam .
  • Jan Mossakowski

    ocena usługi:

    miła i fachowa usługa profesjonalne podejście do zadanych pytań
  • DANUTA

    ocena usługi:

    Pomoc jaką uzyskałam była dla mnie przede wszystkim rzetelna i prawdziwa. Odpowiedzi na moje zapytanie szukałam w internecie, gdzie każdy wypowiadał się różnie, nie jednoznacznie. Dobrze, że trafiłam tutaj i otrzymałam fachową opinię. Na pewno polecam innym skorzystania z pomocy prawniczej !!
  • Tworska Ewa

    ocena usługi:

    Pomoc prawna była rzetelna , wyczerpująca, bez niezrozumiałych dla przeciętnego obywatela zawiłości językowo - prawnych . Swietna opcja : negocjowanie ceny, ponieważ większości nie stać na wysokie opłaty, a przecież też muszą niejednokrotnie korzystać z pomocy Prawników . Polecam




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane