Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Zapis windykacyjny - czyli można już zapisać konkretną rzecz konkretnej osobie

www.sxc.hu
(fot. www.sxc.hu)

Na czym polega zapis windykacyjny i czym różni się on od zapisu zwykłego?

Dokonane w 2011 r. zmiany w prawie spadkowym ułatwiły przekazywanie przez spadkodawcę oznaczonych składników spadku konkretnym osobom, bez konieczności znoszenia ewentualnej współwłasności w drodze umownego bądź sądowego działu spadku. 

Zapis windykacyjny polega na tym, że w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku. 

W przeciwieństwie do zapisu zwykłego, rozporządzenie majątkiem w formie zapisu windykacyjnego powoduje, że przedmiot majątkowy przekazany tą drogą przez spadkobiercę staje się własnością zapisobiorcy z chwilą otwarcia testamentu – tzn. z chwilą śmierci spadkodawcy i jednocześnie zapisodawcy. Nie powstaje więc żaden obowiązek po stronie spadkobiercy – przedmiot majątkowy nie wchodzi bowiem w ogóle do majątku spadkowego.

Przykład:

Spadkodawca w testamencie powołuje do całości spadku córkę, przekazując jednak w formie zapisu windykacyjnego samochód synowi. Takie rozporządzenie powoduje, że samochód w ogóle nie wchodzi do majątku spadkowego – synowi nie przysługuje więc żadne roszczenie wobec siostry – z chwilą otwarcia spadku samochód staje się jego własnością.

Zapis windykacyjny zbliżony jest w swej postaci do darowizny na wypadek śmierci oraz bankowej dyspozycji na wypadek śmierci. Pierwsza czynność jest jednak umową, druga dotyczy wyłącznie środków zgromadzonych na rachunku bankowym w chwili śmierci spadkodawcy. Zapis windykacyjny jest natomiast jednostronną czynnością prawną.

Jak dokonać zapisu windykacyjnego?

Aby zapis był skuteczny, musi być dokonany w testamencie sporządzonym w formie notarialnej.

Nie może być on jednak dokonany pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu (np. zapis wnukowi mieszkania pod warunkiem ukończenia studiów) – takie obwarowanie będzie z reguły uważane za nieskuteczne. Jeżeli jednak z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez takiego zastrzeżenia zapis nie zostałby uczyniony, to cały zapis windykacyjny będzie nieważny. Zasad tych tych nie stosuje się, jeśli ziszczenie się bądź nieziszczenie się warunku albo nadejście terminu nastąpiło jeszcze przed otwarciem spadku. 

Zapis windykacyjny nieważny ze względu na zastrzeżenie warunku lub terminu wywołuje skutki zapisu zwykłego uczynionego pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, chyba że co innego wynika z treści testamentu lub z okoliczności.

Jakie przedmioty majątkowe mogą być przedmiotem takiego zapisu?

Nie każda rzecz (prawo) może być przedmiotem zapisu windykacyjnego. Mogą to być tylko:

  • rzeczy oznaczone co do tożsamości (tj. indywidualnie), jak np. samochód, konkretny antyk (nie mogą być więc przedmiotem tego zapisu pieniądze i rzeczy oznaczone tylko co do gatunku), 
  • zbywalne prawa majątkowe (jak wierzytelności czy udziały w spółce), 
  • przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolne, a także
  • ustanawiane na rzecz zapisobiercy użytkowanie lub służebność (na przedmiocie należącym do spadku). 

Zapis windykacyjny będzie bezskuteczny, jeśli w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu nie będzie należał do spadkodawcy albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. Jeżeli przedmiotem zapisu jest ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności, zapis jest bezskuteczny, gdy w chwili otwarcia spadku przedmiot majątkowy, który miał być obciążony użytkowaniem lub służebnością nie należy do spadku albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. 

Czy zapisobiorca może odmówić przyjęcia takiego zapisu?

Zapisobiorca może odmówić przyjęcia zapisu. Podobnie jak w przypadku spadkobrania, w ciągu 6 miesięcy od dnia otwarcia i ogłoszenia testamentu zapisobiorca może złożyć oświadczenie o odrzuceniu zapisu – jeśli tego nie uczyni, będzie on ważny i będzie wywoływał skutki prawne. Może być także uznany za niegodnego zapisobrania. Przepisy o powołaniu spadkobiercy, przyjęciu i odrzuceniu spadku, o zdolności do dziedziczenia i o niegodności stosuje się bowiem odpowiednio do zapisów windykacyjnych.

Jak zapis windykacyjny wpływa na spadkobranie?

Przedmiot zapisu windykacyjnego jest wyłączony ze spadku, z wyłączeniem przypadków, gdy to osoba wskazana przez testatora (tzn. spadkodawcę testamentowego) nie chce (odrzuca zapis windykacyjny) lub nie może (np. nie dożyje otwarcia spadku albo okaże się niegodna zapisu) być zapisobiercą – wtedy przedmiot zapisu windykacyjnego nie zostaje wyłączony ze spadku. 

W związku z tym, iż zapisodawca może rozporządzić poprzez zapis windykacyjny większością bądź też całym swoim majątkiem, zapis windykacyjny będzie uwzględniany przy obliczaniu zachowku – w przeciwieństwie do zapisu zwykłego - a zapisobiorca będzie odpowiadał solidarnie ze spadkobiercami  za długi spadkowe do czasu działu spadku.  

Osoba, której należy się  zachowek, będzie więc mogła dochodzić od zapisobiorcy kwoty niezbędnej na uzupełnienie zachowku, jednakże tylko do wysokości jego wzbogacenia – a zatem wartości zapisu. Zapisobiorca może zwolnić się z tej odpowiedzialności, jeśli wyda uprawnionemu do zachowku przedmiot zapisu. Zasady powyższe obowiązują także aktualnie w przypadku darowizny, jednakże nowelizacja wprowadza rozwiązanie odmienne od dotychczasowego - zakłada bowiem pierwszeństwo zaspokojenia z zapisu. Dopiero jeśli uzupełnienie kwoty zachowku nie będzie możliwe z zapisu, uzupełnienia będzie można dochodzić od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę.

Zapis windykacyjny zaliczany jest także na schedę spadkową, chyba że spadkodawca inaczej postanowi.

Wartość przedmiotu zapisu windykacyjnego oblicza się według stanu z chwili otwarcia spadku, a według cen z chwili działu spadku. 

Przykład:

Ojciec dokonał zapisu windykacyjnego przedsiębiorstwa na rzecz swojego syna. Do podziału na troje rodzeństwa pozostają inne nieruchomości ojca. Jeśli nie zastrzegł inaczej w testamencie, syn będzie musiał uwzględnić otrzymane przedsiębiorstwo i może się okazać, że już nic nie otrzyma z pozostałej części majątku spadkowego, który zostanie podzielony pomiędzy jego rodzeństwo.  Wartość zapisu może być równa a nawet większa od tego co uzyskałby, gdyby nie doszło do zapisu.

Zapis windykacyjny i zwykły zapis

Spadkodawca może także obciążyć zapisem zwykłym osobę, na której rzecz uczynił zapis windykacyjny. W takiej sytuacji zapisobierca windykacyjny będzie zobowiązany do dokonania określonego rozporządzenia majątkiem lub częścią majątku otrzymaną w drodze zapisu windykacyjnego na rzecz innego zapisobiercy – zapisobiercy zwykłego.   

Pamiętaj, że:

  • zapis windykacyjny powoduje, że przedmiot tego zapisu przechodzi na nabywcę z chwilą otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy-zapisodawcy);
  • w przeciwieństwie do zapisu zwykłego nie nakłada więc na spadkobiercę obowiązku przeniesienia własności przedmiotu wchodzącego w skład spadku.

 

Podstawa prawna:

 

Komentarze: Zapis windykacyjny - czyli można już zapisać konkretną rzecz konkretnej osobie

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 3
  • 1
  • 1
  • 7
  • 5
  • 7
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Zofia Lewandowska

    ocena usługi:

    Korzystam z pomocy portalu e-prawnik kilkanaście lat. Zawsze najwyższa klasa. Dziękuję. Zofia Lewandowska
  • Mieczysława

    ocena usługi:

  • Katarzyna

    ocena usługi:

    Wszystko przebiegło bez zarzutu. Opinia była wyczerpująca.
  • Marek

    ocena usługi:

  • Marek

    ocena usługi:

  • Marek

    ocena usługi:

  • Danuta

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo za odpowiedz.Jestem zadowolona z usługi jest na wysokim poziomie. Jeśli będę w potrzebie na pewno skorzystam z waszych usług. Pozdrawiam Danuta
  • Magdalena

    ocena usługi:

  • Justyna

    ocena usługi:

    Odpowiedź dotycząca mojego zapytania bardzo szczegółowa i wyczerpująca. Mam nadzieję, że zgodnie z radą e-prawnik problem zostanie rozwiązany po mojej myśli.Polecam i dziękuję za radę- Justyna
  • Dorota

    ocena usługi:

  • Teresa

    ocena usługi:

  • Dariusz

    ocena usługi:

  • Piotr

    ocena usługi:

    Bardzo dobrze przygotowane pismo, przystępna cena i szybka realizacjia Bardzo polecam
  • Leszek

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolony z przesłanej opinii. Dała mi ona obraz sytuacji prawnej w temacie z którym się zwracałem. Bardzo dziękuje i pozdrawiam. Leszek
  • Sławomir

    ocena usługi:

    Tym razem o wyborze Państwa oferty spośród innych, nie ukrywam, że zadecydowała przede wszystkim cena, ale następnym razem zadecyduje ta jakość, do której się przekonałem. Dziękuję, za bardzo krótki czas realizacji, ale przede wszystkim dziękuję za formę wypowiedzi, za prosto i jasno zbudowane zdania, dziękuję, że utwierdziliście mnie Państwo w przekonaniu, że czasami prosty człowiek,taki jak ja, wie lepiej, niż urzędnik, czy księgowy, który powinien wiedzieć, a zamiast odpowiedzi twierdzącej, każde zdanie kończy się pytająco, żeby nie użyć stwierdzenia po prostu \"nie wiem\". Ja teraz już wiem, gdzie następnym razem się zgłosić. DZIĘKUJĘ!
  • Agnieszka

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z usługi. Bardzo szybko uzyskałam odpowiedź na interesujące mnie pytanie. Opinia prawna była przejrzysta i zrozumiała, podane zostały przepisy prawne. Nie osniesiono się po krótce jedynie do mojego krótkiego pytania lecz opisano kilka aspektów mojej sytuacji. Z pewnością bezpośredni kontakt z prawnikiem daje więcej możliwości ale tak jak w moim przypadku, potrzebując szybkiej porady bez zbyt długiej zwłoki i bez wychodzenia z domu, skorzystanie z usług e-prawnik.pl jest moim zdaniem najlepszym rozwiązaniem. Polecam! Dziękuję!
  • Adam

    ocena usługi:

    Moja druga sprawa w tej kancelarii. Cena nieco w górę (a raczej rabat w dół), co jak sądzę trzeba po prostu zaakceptować. Prawo rynku. Co do jakości usług i podejścia, to są na tym samym wysokim poziomie. Opinia szczegółowa, na moją prośbę bardzo szybko i gratisowo uzupełniona o ważne dla mnie szczegóły. Polecam e-prawnika.




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane