Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Kiedy możesz korzystać z cudzego utworu bez umowy? (dozwolony użytek)

(fot. )

Zasadą w prawie autorskim jest, iż z utworu może korzystać lub nim rozporządzać tylko osoba uprawniona. Najczęściej będzie to sam twórca lub osoba, która nabyła określone prawa majątkowe, lub na rzecz której ustanowiona została licencja. Jednak od tej reguły istnieją wyjątki, dzięki którym osoba w żaden sposób nie uprawniona do określonego utworu może z niego korzystać w oznaczonym zakresie.

Czy i w jakim zakresie można korzystać z rozpowszechnionego utworu? (dozwolony użytek prywatny)

Nawet jeśli osoba nie posiada praw do dzieła to może z niego korzystać dla własnych, prywatnych potrzeb, o ile jest to dzieło już rozpowszechnione. Korzystanie takie nie może być jednak źródłem zysku (np. nie można urządzać płatnych seansów filmu, który został pozyskany z wypożyczalni). Zakres podmiotowy prywatnego użytku obejmuje krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego. Oznacza to np., że można wypożyczać książki osobom, z którymi utrzymuje się stały kontakt towarzyski, ale nie można wymieniać się już książkami w ramach prywatnego klubu miłośników literatury, jeśli nie wszyscy członkowie się znają i utrzymują ze sobą stały kontakt.

W jakim zakresie można cytować inne utwory?

Jeśli określona osoba zamierza zawrzeć w swoim utworze fragment innego dzieła, a później swój utwór rozpowszechnić, to działanie takie nie mieści się w granicach dozwolonego użytku prywatnego. Utwór ten trafia bowiem do nieoznaczonego kręgu odbiorców a jego rozpowszechnianie często wiązać się będzie z osiąganiem korzyści majątkowych. Dlatego ustawodawca dopuścił możliwość przytaczania urywków rozpowszechnionych utworów lub rozpowszechnione drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym:

  • wyjaśnieniem lub analizą krytyczną (np. na przykładzie fragmentu jakiegoś utworu wyrażamy własne zdanie lub opinię),
  • prawami gatunku (np. Kowalski tworząc karykaturę cudzego utworu wykorzystuje jej elementy, jednak uzasadnione jest to prawami rządzącymi się formą karykatury),
  • nauczaniem (np. fragmenty występujące w podręcznikach lub czasopismach popularno-naukowych).

Jednak jeżeli fragmenty cudzych utworów, lub drobne utwory w całości umieszczone zostają w podręczniku, ale bez związku z własną twórczością cytującego (np. w przypisach), to osobie uprawnionej z tytułu autorskich praw majątkowych należeć się będzie wynagrodzenie. W przeciwnym wypadku, oraz w przypadkach wskazanych wyżej osoba cytująca nie jest zobowiązana do zapłaty wynagrodzenia.

Czy można publicznie śpiewać cudze piosenki?

Tak, wolno bowiem wykonywać publicznie opublikowane utwory literackie, muzyczne i słowo-muzyczne, jeżeli nie łączy się to z osiąganiem korzyści majątkowych. Przykładem jest okazjonalne wykonywanie na żywo (np. na ulicy), wykonywanie utworów związane z uroczystościami państwowymi, religijnymi czy szkolnym apelem. Nie dotyczy to jednak imprez reklamowych, promocyjnych czy wyborczych.

Również właściciel utworu plastycznego może go wystawiać publicznie, jeżeli nie łączy się z tym osiąganie korzyści majątkowych. Nie będzie więc można więc powiesić obrazu w sklepie, bowiem należy uznać, że obraz taki może potencjalnie przyciągać klientów, co jednoznaczne jest z osiąganiem korzyści majątkowych.

Czy można rozpowszechniać cudze utwory celem informacji?

Można rozpowszechniać w celach informacyjnych w prasie, radiu i telewizji:

  1. rozpowszechnione sprawozdania o aktualnych wydarzeniach,
  2. rozpowszechnione, aktualne artykuły i wypowiedzi na tematy polityczne, gospodarcze lub religijne, chyba że zostało wyraźnie zastrzeżone, że ich dalsze rozpowszechnianie jest zabronione,
  3. rozpowszechnione, aktualne wypowiedzi i fotografie reporterskie,
  4. krótkie wyciągi ze sprawozdań i artykułów,
  5. przeglądy publikacji i utworów rozpowszechnionych,
  6. krótkie streszczenia rozpowszechnionych utworów.

W wypadku rozpowszechniania aktualnych artykułów i wypowiedzi na tematy polityczne, gospodarcze lub religijne lub aktualnych wypowiedzi i fotografii reporterskich, twórcy tych utworów należy się wynagrodzenie.

Można też w sprawozdaniach o aktualnych wydarzeniach przytaczać fragmenty utworów udostępnianych podczas tych wydarzeń, jednakże w granicach uzasadnionych celem informacji (np. relacja w programie informacyjnym o koncercie zespołu muzycznego).

Jakie są uprawnienia instytucji o charakterze oświatowym?

Instytucje naukowe i oświatowe mogą, w celach dydaktycznych lub prowadzenia własnych badań, korzystać z opublikowanych utworów w oryginale i w tłumaczeniu oraz sporządzać w tym celu egzemplarze fragmentów opublikowanego utworu.

Biblioteki, archiwa i szkoły mogą:

  • udostępniać nieodpłatnie, w zakresie swoich zadań statutowych, egzemplarze utworów rozpowszechnionych,
  • sporządzać lub zlecać sporządzanie egzemplarzy rozpowszechnionych utworów w celu uzupełnienia, zachowania lub ochrony własnych zbiorów, 
  • udostępniać zbiory dla celów badawczych lub poznawczych za pośrednictwem końcówek systemu informatycznego (terminali) znajdujących się na terenie tych jednostek.

Co wolno jeszcze bez zgody twórcy?

Wolno rozpowszechniać:

  1. utwory wystawione na stałe na ogólnie dostępnych drogach, ulicach, placach lub w ogrodach, jednakże nie do tego samego użytku,
  2. w encyklopediach i atlasach - opublikowane utwory plastyczne i fotograficzne, o ile nawiązanie porozumienia z twórcą celem uzyskania jego zezwolenia napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. Twórcy przysługuje wówczas prawo do wynagrodzenia

Poza powyższymi, dochodzą również specyficzne zezwolenia wynikające z prawa autorskiego m.in:

-Wolno korzystać z utworów dla celów bezpieczeństwa publicznego lub na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub prawodawczych oraz sprawozdań z tych postępowań.

-Wolno korzystać z utworów w celu reklamy publicznie dostępnej wystawy lub publicznej sprzedaży utworów, w zakresie uzasadnionym promocją tej wystawy lub sprzedaży, z wyłączeniem innego handlowego wykorzystania. Korzystanie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy w szczególności publicznie dostępnych wystaw w muzeach, galeriach, salach wystawowych i obejmuje korzystanie z utworów w ogłoszeniach, katalogach i innych materiałach rozpowszechnianych dla promocji wystawy lub sprzedaży oraz wystawienie lub inne udostępnianie egzemplarzy utworów dla tych celów.

-Wolno korzystać z utworu w postaci obiektu budowlanego, jego rysunku, planu lub innego ustalenia, w celu odbudowy lub remontu obiektu budowlanego.

-Wolno korzystać z utworów w związku z prezentacją lub naprawą sprzętu.

-Wolno korzystać z już rozpowszechnionych utworów dla dobra osób niepełnosprawnych, jeżeli to korzystanie odnosi się bezpośrednio do ich upośledzenia, nie ma zarobkowego charakteru i jest podejmowane w rozmiarze wynikającym z natury upośledzenia.

-Wolno w sposób niezamierzony włączyć utwór do innego utworu, o ile włączony utwór nie ma znaczenia dla utworu, do którego został włączony.

Pamiętaj, że:

  • Można korzystać z utworów w granicach dozwolonego użytku, pod warunkiem wymienienia twórcy i źródła. Dozwolony użytek nie może naruszać normalnego korzystania z utworu lub godzić w słuszne interesy twórcy (np. nie można zrobić sobie tysiąca kopii książki w ramach prywatnego użytku).
  • Dozwolony użytek prywatny nie upoważnia do budowania według cudzego utworu architektonicznego lub architektoniczno-urbanistycznego.
  • Przepisy dotyczące dozwolonego użytku prywatnego nie dotyczą programów komputerowych, korzystanie z nich uregulowane jest w specyficzny sposób.

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz.U.2006.90.631 ze zmianami).

 

Komentarze: Kiedy możesz korzystać z cudzego utworu bez umowy? (dozwolony użytek)

  • Artur P 2011-06-18 14:14:42

    Czy mogę nagrywać występ córki na pokazie organizowanym przez szkołę tańca ?

    Moja córka bierze udział w nauce tańca i szkoła tańca która to robi, organizuje występ dla rodziców. Mieliśmy powiedziane że nie możemy tego nagrywać bo będzie profesjonalna ekipa nagraniowa. Według mnie chodzi o kolejny zarobek w dystrybucji płyt dvd. Czy to jest zgodne z prawem ?

  • akordeonman 2010-12-03 10:52:06

    Re: Kiedy możesz korzystać z cudzego utworu bez umowy? (dozwolony użytek)

    Wykonuję - jako muzyk solista - rozmaite utwory znanych mi i nieznanych autorów polskich i zagranicznych, żyjących i nieżyjących, grając w kawiarniach, na imprezach kameralnych lub wręcz na ulicy. Czy ZAIKS ma prawo czegoś żądać ode mnie lub np. właściciela kawiarni albo organizatora imprezy?

  • Waldek 2010-12-01 17:31:01

    Re: Kiedy możesz korzystać z cudzego utworu bez umowy? (dozwolony użytek)

    Ale się zdziwiłem... Kupiłem obraz od artysty malarza i powiesiłem go u siebie w sklepie? Naprawdę łamię w ten sposób prawo? To co ja mogę z tym obrazem zrobić? Schować tylko w szafie? Jeżeli powieszą w domu i przyjdzie ktoś z poza mojego kręgu znajomych to się też okaże że jestem przestępcą.

  • Mac 2010-12-01 15:49:48

    Re: Kiedy możesz korzystać z cudzego utworu bez umowy? (dozwolony użytek)

    A co z utworami dostępnymi powszechnie na youtube np: znane kreskówki Disneya, teledyski, filmy fabularne? Czy mogę je zamieścić na mojej stronie firmowej lub w moim katalogu firmowym lub prywatnym (mam na myśli "zlinkowanie" do już opublikowanego w kanale youtube utworu a nie jego ściągnięcie i publikowanie)


Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 2
  • 9
  • 9
  • 3
  • 8
  • 0
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Katarzyna

    ocena usługi:

  • Mirosława

    ocena usługi:

    Jestem zadowolona z uzyskanej opinii, gdyż w bardzo przystępny i wyczerpujący sposób odpowiada na moje zapytanie. Dziękuję !
  • Teresa

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję za udzieloną odpowiedz, opinia ta pozwoliła mi na podjęcie działań w nurtującej mnie sprawie - bardzo dziękuję
  • Wiesław

    ocena usługi:

  • Mirosław

    ocena usługi:

    Opinia w pełni wyjaśniła, potwierdziła mi moje stanowisko w sprawie z jaką zwróciłem się do serwisu, a o to właśnie mi chodziło. Dziękuję i z pewnością skorzystam w przyszłości.
  • jolanta

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona i polecam.
  • Wioletta

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo za fachową pomoc w rozwiązaniu mojego problemu i rzetelne podejście zarówno do sprawy jak i terminu odpowiedzi na pismo Polecam Państwa Firmę
  • Joanna

    ocena usługi:

  • Katarzyna

    ocena usługi:

    Bardzo szybka i wyczerpująca odpowiedz. Dziękuję.
  • Ewa

    ocena usługi:

    Fantastyczna opcja dla wszystkich mieszkających za granicą. Polecam! Opinia była wyczrpująca i dała jasną odpowiedź na moje pytanie.
  • Ewa

    ocena usługi:

    Opinia została wydana profesjonalnie i w ustalonym terminie. Polecam każdemu.
  • Joanna

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z uslug kanelarii. Bardzo profesjonalne i szybkie podejście do mojej sprawy oraz pomoc w jej rozwiązaniu. Polecam każdemu skorzystanie z usług Porad prawnych.
  • Jarek

    ocena usługi:

    Zrozumiale wytłumaczone . dziękuję
  • Przemysław

    ocena usługi:

  • Agnieszka

    ocena usługi:

  • Sylwia

    ocena usługi:

    Bardzo wyczerpująca, obszerna, pomocna i bardzo fachowa opinia na zadane pytania
  • ryszard

    ocena usługi:

    jestem zadowolony




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane