Obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych spoczywa na podmiotach dokonujących przewozu (...)

Przedmiotem skargi xxxxxxxx jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 16.10.2007 r.. Nr 400000-PC-6681-51/07/BL utrzymująca w mocy zaskarżona odwołaniem przez w/w decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Krośnie z dnia 27.07.2007 r., Nr xxxxxxxx-6680-160/07/ES, nakładającą na xxxxxxx karę pieniężną w kwocie 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Zgodnie zaś z art. 3 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebedące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.
Z kolei art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewozy drogowe zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 300 euro rocznie, z wyłączeniem:
1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówka,
2) pojazdów transportu kombinowanego,
3) pojazdów realizujących komunikacie miejską.,
4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozu na potrzeby własne.
Dodatkowo przepisu art. 42 ustawy nie stosuje się do podmiotów niebędących przedsiębiorcami, a zaliczanych do sektora finansów publicznych / art. 42a ustawy/.
Osoby fizyczne nie będące przedsiębiorcami nie zostały zaliczone do sektora finansów publicznych, którego skład określono w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 30.06.2005 r. o finansach publicznych /Dz. U. Nr 249, poz. 2104, ze zm./.
Art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie stanowi, ze podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m. innymi kartę opłaty drogowej. Zgodnie zaś z ust. 2, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne, kontrolowany również jest obowiązany mieć przy sobie dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych i okazywać go na żądanie uprawnionego organu kontroli.
Przepis art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym odnosi się do rozporządzenia /WE/ nr 561/2006 wyłącznie w zakresie definicji pojęcia ?przewozu drogowego', według której oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Tak więc przewozem jest każdy przejazd pojazdu po drodze, zarówno załadowanego jak i nieprzewożącego żadnego ładunku.
Dalsze przepisy rozporządzenia /WE/ nr 561/2006 regulują warunki pracy kierowców i w żadnej mierze nie mają zastosowania do oceny zakresu naruszania przepisów ustawy o transporcie drogowym. Nie mogą też ograniczać zakresu stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym.Na kanwie powołanych przepisów, organ odwoławczy w konkluzji stwierdził, że osoby fizyczne dokonujące przewozu na potrzeby własne po drogach krajowych pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W razie niedopełnienia tego obowiązku, ma zastosowanie art. 92 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z tej ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł, natomiast wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy, który pod Ip. 4.1 przewiduje karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu odwoławczego, skarżący Marek Augustyn wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Krośnie z dnia 27.07.2007 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych i wniosek ten opierał na zarzucie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 42 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 6a ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym oraz w związku z art. 3 lit.

Przedmiotem skargi xxxxxxxx jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 16.10.2007 r.. Nr 400000-PC-6681-51/07/BL utrzymująca w mocy zaskarżona odwołaniem przez w/w decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Krośnie z dnia 27.07.2007 r., Nr xxxxxxxx-6680-160/07/ES, nakładającą na xxxxxxx karę pieniężną w kwocie 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
h rozporządzenia /WE/ nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006 r. /Dz. Urz. UE L 201 z 11.04.2006 r., str. 1/ polegającego na - niewłaściwym zastosowaniu powołanych przepisów, skutkiem czego nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, pomimo braku podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia.
Objaśniając, przytoczony zarzut podniósł, że nie wykonywał przewozu drogowego w rozumieniu rozporządzenia AA/E/ nr 561/2006, bowiem nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi żadnej innej działalności zarobkowej. W dniu kontroli wykonywał nieodpłatny przewóz drogowy na własne prywatne potrzeby.W takiej sytuacji nie był zobowiązany do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Po drugie ustawa o transporcie drogowym, jak i też rozporządzenie /WE/ nr 561/2006 adresowane są do przedsiębiorców oraz innych podmiotów nie będących przedsiębiorcami, aie wykorzystującymi pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t na cele swojej działalności.
Wykładnia celowościowa w/w przepisów prowadzi do wniosku, że ?celem nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych na podmioty wykonujące przewozy drogowego było pobieranie opłat od podmiotów, które wykorzystują drogi publiczne ponad miarę wynikła ze zwykłego używania pojazdu do własnych prywatnych, egzystencjalnych potrzeb'.
Nie można wymagać, aby osoba nie prowadząca żadnej działalności /tak zarobkowej, jak też niezarobkowej/ wykonująca okazjonalnie, nieodpłatnie przewózdrogowy powyżej 3,5 t, zobowiązana była do zapłaty za przejazd po drogach krajowych.
Dyrektor izby Celnej w Przemyślu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko i motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powtórzył również odpowiedź na zarzuty skarżącego zamieszczone w odwołaniu, bo takie same zostały przytoczone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz/1269, ze zm./ wynika, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z powołanej funkcji jednocześnie wynika, że Sąd przy kontroli zaskarżonej decyzji z reguły bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania takiej decyzji. Jednakże w przedmiotowej sprawie należało stosować prawo obowiązujące w dacie zdarzenia, czyli w dniu 4.06.2007 r. i takie prawo orzekające organy stosowały. Stan faktyczny sprawy Sąd ustala na podstawie akt administracyjnych i sądowych / art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., zwanej dalej skrótem p.p.s.a./. Zakres kontroli sądowej określają przepisy art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.Pierwszy stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach .danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli bierze pod uwagę naruszenia prawa, o jakich nie wspomniano w skardze.
Drugi stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stan faktyczny sprawy jest niesporny i przedstawia się jak niżej:
W dniu 4.06.2007 r.

, o godz. 1130 na drodze krajowej nr 28, w miejscowości xxxxxx, funkcjonariusze celni z Wydziału Zwalczania Przestępczości - Grupy Mobilnej w Krośnie zatrzymali do kontroli samochód marki Ford-Transit 85 T 280 nr rej. xxxxxx z przyczepą marki xxxxx nr rej. xxxxxxx /laweta/.
Samochodem kierował skarżący xxxxxxx. Samochód- stanowił jego własność.
Lawetastanowiła własność xxxxxxx zam. xxxxxxx. Dopuszczalna masa całkowita samochodu wynosi 2640 kg. zaś w/w przyczepy 1900 kg. Suma masy całkowitej samochodu i przyczepy /zespołu pojazdu/ wynosi 4540 kg. Kierowca i jednocześnie właściciel samochodu nie posiadał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych i w czasie kontroli oświadczył, ze karty nie zakupił, bo nie wiedział, że karta obowiązuje /dowody:
protokół kontroli podpisany bez zastrzeżeń przez kierowcę pojazdu, notatka służbowa z dnia 4.06.2007 r.. podpisana przez Inspektora Celnego xxxxxxx, kserokopie dowodów rejestracyjnych samochodu i przyczepy - akta administracyjne k. 3-4, 6-7/.
Z wyjaśnień skarżącego wynika, iż nie jest przedsiębiorcą, przewozu dokonywał na własne potrzeby własnym samochodem z użyczoną mu przyczepą. Orzekające organy podanej okoliczności nie kwestionowały.Spór w przedmiotowej sprawie ma charakter prawny i sprowadza się do pytania, czy osoba fizyczna dokonująca przewozu po drodze krajowej zespołem pojazdów /samochód i przyczepa/ na własne potrzeby o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu przekraczającego -3,5 t ma obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej...
Na tak postawione pytanie orzekające organy celne odpowiedziały twierdząco i swoje stanowisko prawne wyłożyły w uzasadnieniach decyzji.
Argumentacja organu odwoławczego zasadza się głównie na interpretacji art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 42 ust. 1 i art. 42a - ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym /Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088, z późn. zm., obecnie t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874/.
Według tej argumentacji, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami - stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, zatem stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanymi pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy.Odesłanie zawarte w art. 4 ust. 6a ustawy o transporcie drogowym sprawia, iz do pojęć przewóz drogowy - transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy, należy stosować definicję zamieszczoną w art. 4a Rozporządzenia nr 561/2006 WE w sprawie harmonizacji niektórych przepisówsocjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady /EWG/ nr 3821/85 i /WE/ 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady /EWG/ nr 3820/85 /Dz. Urz. UE Nr L 06.102.1 z dnia 11.04.2006 r., daiej jako Rozporządzenie WE nr 561/2006/, który stanowi, ze ?przewóz drogowy' oznacza każdą podróż odbywaną, w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Przy takiej definicji przewozu drogowego kwestia, że skarżący nie miał żadnego ładunku, nie ma znaczenia w sprawie. Z kolei z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że podmioty wykonujące na terytoriumRzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty zaprzejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalnawysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie.
Wyłączeniazawarte w powołanym przepisie oraz w art. 42 a , nie dotyczą skarżącego.Skoro art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym mówi o podmiotach, zatem przepis ten odnosi się również do podmiotów nie będących przedsiębiorcami, którzy wykonują niezarobkowy przewóz drogowy pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5.

t. W takiej sytuacji skarżący miał obowiązek uiścić stosowną opłatę za przejazd zespołu pojazdów po drodze krajowej.
Przeciwstawne stanowisko zaprezentował skarżący i stwierdził, że nie wykonywał przewozu drogowego w rozumieniu art. 4a Rozporządzenia WE nr 561/2006, bo podług art. 3 litera h tego Rozporządzenia, nie ma ono zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 t używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy. Poza tym wyjaśnił, ze ustawa o transporcie drogowym, jak też Rozporządzenie WE nr 561/2006 adresowane są do przedsiębiorców oraz innych podmiotów nie będących przedsiębiorcami, ale wykorzystującymi pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t na cele swojej działalności.

Sąd podzielił stanowisko skarżącego.

Podstawowe znaczenie w sprawie ma pojęcie przewozu drogowego, gdyż takim pojęciem posługują się przepisy ustawy o transporcie drogowym /np. art. 3 ust. 1 i 2, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1/.
Ogólnie z przepisów tych wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych spoczywa na podmiotach dokonujących przewozudrogowego. Art. 4 ust 6a ustawy o transporcie drogowym stanowi, że pojęcie ?przewóz drogowy - transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy a także inny przewóz drogowy' należy rozumieć w znaczeniu przepisów Rozporządzenia WE nr 581/2006.
Wskazane odesłanie nie odnosi się tylko do definicji przewozu drogowego określonej w art. 4a Rozporządzenia WE nr 581/2006, jak to przyjął organ odwoławczy, lecz także do innych jego przepisów dotyczących przewozu drogowego.
Na marginesie należy dodać, iż jest to definicja ogólnikowa, która nie określa rodzaju przewozu, zatem jej znaczenie w kwestii rozstrzygnięcia zasadności skargi ma znaczenie drugorzędne. Istotne znaczenie ma natomiast art. 3 litera h Rozporządzenia WE nr 561/2006, który stanowi, że w/w Rozporządzenie, nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 t używanymi do niehandlowego przewozu. Jest to zatem inny przewóz o jakim mowa w art. 4 ust. 6a ustawy o transporcie drogowym, do którego ta ustawa nie-ma zastosowania.
Zbliżone zapatrywanie, aczkolwiek na tle Rozporządzenia Rady /EWG/ nr 3820/85 z dnia 20.12.1985 r. w sprawie harmonizacji przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego /Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r./ przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 13.03.2008 r., sygn. akt III SA/Gd 483/07 /dostępny w Internecie/.
Trzeba dodać, że przepisy powołanego rozporządzenia EWG nr 3820/85 tj. art. 1 pkt 1 i art. 4 pkt 12 odpowiadają treści art. 4a i art. 3 litera h Rozporządzenia WE nr 561/2006.
Art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołem pojazdów, jeżeli dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy.
Z art. 4 pkt 1-3 powołanej ustawy wynika, że krajowy i międzynarodowy transport drogowy jest związany z działalnością gospodarczą, a także z działalnością pomocniczą w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniającej warunków, o których mowa w pkt 4.
Zdaniem Sądu zwrot ?o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t nie odnosi się do niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy wykonywanegona potrzeby własne przez podmioty nie prowadzące żadnej działalności gospodarczej.

W takim stanie rzeczy przytoczony zwrot byłby zharmonizowany z art. 3 litera h Rozporządzenia WE nr 561/2006.Za takim poglądem może także częściowo przemawiać art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie dotyczący niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo, w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej i spełniającego warunki określone w tym przepisie.
Chodzi tu o przejazd drogowy o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, bo w przypadku nieprzekroczenia tej liczby, przedsiębiorca w ramach transportu drogowego nie musiałby spełniać warunków podanych w tym przepisie.
Przedstawiona argumentacja Sądu z uwzględnieniem ustalenia organu, że skarżący dokonywał przewozu drogowego na potrzeby własne i nie prowadził żadnej działalności gospodarczej prowadzi do konkluzji, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu.! instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 4 pkt 6a, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 92a pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Z powodu tych wszystkich naruszeń i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, i art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił decyzje obu instancji.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł po myśli art. 200 i 205 § 2 i 3 p.p.s.a. W skład zasądzonych kosztów weszły n/w składniki:
1) wpis stosunkowy od skargi - 120 zł /k. 15 akt sądowych/,
2) wynagrodzenie radcy prawnego - 600 zł /§ 6 pkt 3 w zw. z § 18 ust. 2 pkt 1 a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm./,
3) opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy sprawdzić, czy skarżący w dniu 4.06.2007 r. prowadził działalność gospodarczą, a jeżeli nie, to należy uwzględnić ocenę prawną Sądu przytoczoną w niniejszym uzasadnieniu.