Akcje pracownicze a majątek wspólny małżonków

W sytuacji, w której uprawniony pracownik w chwili uzyskania prawa do nieodpłatnego nabycia akcji podlega ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, niezbywalność tego prawa przesądza o jego przynależności do majątku odrębnego pracownika-nabywcy. Jak wiadomo, według art. 33 pkt 6 kro, odrębny majątek każdego z małżonków stanowią prawa majątkowe niezbywalne. Prawa te wchodzą więc w skład majątku odrębnego nabywcy, choćby on w chwili ich nabycia pozostawał we wspólności majątkowej małżeńskiej. Wymieniony przepis jest wprawdzie powszechnie w piśmiennictwie uważany za zbyt szeroko ujęty, jednak nawet przy postulowanej korekturze zakresu jego zastosowania, powinien on obejmować prawo do nieodpłatnego nabycia akcji.

Istnienia po stronie uprawnionego pracownika ekspektatywy w ścisłym tego słowa znaczeniu, tj. nie pokrywającej się z roszczeniem lub innym istniejącym już uprawnieniem, można by się natomiast ewentualnie dopatrywać na etapie poprzedzającym nabycie prawa do nieodpłatnego nabycia akcji, rozpoczętym wpisem spółki do rejestru. Nawet w razie stwierdzenia istnienia na tym etapie ekspektatywy z przedstawionych wyżej przyczyn, musiałaby być ona tym bardziej uznana za niezbywalną i tym samym przynależną do majątku odrębnego uprawnionego pracownika pozostającego w związku małżeńskim. Co do niej odpadałoby także podstawowe założenie rozwiązania przyjętego w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1978 r. III CZP 86/77.

W sprawie nie zostało ustalone, czy uczestnik przed ustaniem ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej nabył prawo do nieodpłatnego nabycia akcji, czy ewentualnie tylko ekspektatywę tego prawa. Nie stanowi to jednak przeszkody do rozstrzygnięcia przedstawionego zagadnienia prawnego.