Abstrakcyjność zobowiązania wekslowego

Odpowiedź:

Indos jest rodzajem przeniesienia praw z weksla na inną osobę. Przykład: rzecz można przekazać na kilka sposobów poprzez jej sprzedaż, zamianę na inną czy wreszcie proste wydanie w drodze darowizny. Tak samo jest z wekslem. Przy czym indos wskazuje, kto jest uprawnionym z weksla - indos imienny - lub, że uprawnionym z weksla jest każdy jego posiadacz - indos in blanco - bez wskazania osoby uprawnionej.

Weksel in blanco do dokument wekslowy (blankiet), który zostaje opatrzony jedynie podpisem zobowiązującego sie wystawcy (weksel własny). Zgodnie z prawem wekslowym dla ważności zobowiązania wekslowego wystarczy umieszczenie podpisu na wekslu i wydanie go osobie uprawnionej. Najczęściej wraz z wydaniem takiego weksla jest spisywana deklaracja wekslowa, która określa przypadki w jakich może być owy weksel wypełniony i na jaką sumę. Brak takiej deklaracji nie oznacza, że weksel może być wypełniony na dowolna sumę, jednakże postępowanie dowodowe w tym zakresie jest ograniczone z uwagi na abstrakcyjność zobowiązania wekslowego, które polega na tym, ze nie jest ważne z jakiego powodu został weksel wydany.

Wydawanie weksla dla ominięcia przepisów odpowiedzialności pracownika za wyrządzenie szkody pracodawcy jest naruszeniem zasad wyrażonych w kodeksie pracy. Wypełnienie weksla na sumę 10000 zł i puszczenie go w obieg, dalsze indosowanie jest dopuszczalne. Jeśli pracodawca wpisał kwotę, która nie odpowiadała rzeczywistej szkodzie, gdyż była zawyżona, to nabywca weksla w dobrej wierze - ten, który nie wiedział z jakiego powodu został wydany weksel i czy został wypełniony zgodnie z porozumieniem (z uwagi brak deklaracji wekslowej) może dochodzić praw z weksla. Ewentualne roszczenia wystawcy weksla mogą być kierowane w stronę byłego pracodawcy, który wypełnił weksel na sumę wyższą niż powstała szkoda.

Zasadą jest, że jeśli weksel nie jest już potrzebny osobie, której zosta wydany (pracodawcy), powinien być zwrócony. Natomiast jeśli pracodawca nie jest go w stanie zwrócić z uwagi na jego zaginięcie, czy też zniszczenie, powinien stwierdzić ten fakt na piśmie pracownikowi. Pokwitowanie zapłaty wydane pracownikowi nie niweczy zobowiązania wekslowego jeśli został on puszczony w obieg i nabywca był w dobrej wierze. Pracownik będzie odpowiadał z weksla, ale będzie mógł się powołać przed sądem, że weksel został wypełniony niezgodnie z umową i będzie miał roszczenie względem pracodawcy z tytułu niezgodnego z umową wypełnienia weksla.