Jak prawo pomaga pomagać, czyli jak zostać organizacją pożytku publicznego i co to oznacza?

Organizacja pożytku publicznego - kto może ubiegać się o status takiej organizacji?

Od 1 stycznia 2004 r. organizacje pozarządowe oraz kościelne osoby prawne mogą ubiegać się o status organizacji pożytku publicznego, co pociąga za sobą wiele przywilejów w sferze m.in. podatkowej, przez co umożliwia efektywne działanie na rzecz społeczności.

Należy podkreślić, że ustawa wyłącza prawo do ubiegania się o status organizacji pożytku publicznego w stosunku do następujących organizacji pozarządowych:

1. partii politycznych;

2. związków zawodowych i organizacji pracodawców;

3. samorządów zawodowych;

4. fundacji, których jedynym fundatorem jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, chyba że:

   • przepisy odrębne stanowią inaczej,

   • majątek tej fundacji nie jest w całości mieniem państwowym, mieniem komunalnym lub mieniem pochodzącym z finansowania środkami publicznymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych lub

   • fundacja prowadzi działalność statutową w zakresie nauki, w szczególności na rzecz nauki;

5. fundacji utworzonych przez partie polityczne;

6. spółek działających na podstawie przepisów o kulturze fizycznej.

Organizacja pozarządowa, kościelna osoba prawna, której cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego mogą ubiegać się o status organizacji pożytku publicznego jeśli spełniają łącznie następujące wymagania:

1. prowadzą działalność statutową na rzecz ogółu społeczności lub określonej grupy podmiotów, pod warunkiem że grupa ta jest wyodrębniona ze względu na szczególnie trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa; 

2. działalność określona w pkt 1 jest wyłączną statutową działalnością organizacji pozarządowej i dotyczy realizacji zadań publicznych na rzecz ogółu społeczności lub grupy podmiotów, o której mowa w pkt 1, w sferze zadań publicznych;

3. w odniesieniu do stowarzyszeń i stowarzyszeń kultury fizycznej za spełnienie wymagania, o którym mowa w pkt 2, można uważać prowadzenie działalności, o której mowa w pkt 1 i 2, również na rzecz członków stowarzyszenia albo stowarzyszenia kultury fizycznej (czyli członkowie stowarzyszenia są uważani za wyodrębnioną grupę podmiotów mimo niespełniania przesłanki “trudnej sytuacji życiowej lub materialnej”); 

4. nie prowadzą działalności gospodarczej albo prowadzą działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji celów statutowych; 

5. cały dochód przeznaczają na działalność, o której mowa w pkt 1 i 2 (realizacja zadań publicznych na rzecz ogółu społeczności lub grupy podmiotów); 

6. mają statutowy kolegialny organ kontroli lub nadzoru, odrębny od organu zarządzającego i niepodlegający mu w zakresie wykonywania kontroli wewnętrznej lub nadzoru, przy czym członkowie organu kontroli i nadzoru: 

   • nie mogą być członkami organu zarządzającego ani pozostawać z nimi w stosunku pokrewieństwa, powinowactwa lub podległości z tytułu zatrudnienia, 

   • nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z winy umyślnej, 

   • mogą otrzymywać z tytułu pełnienia funkcji w takim organie zwrot uzasadnionych kosztów lub wynagrodzenie w wysokości nie wyższej niż określone w art. 8 pkt 8 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (czyli wynagrodzenie nie wyższe niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, czyli w 2003 r. maksymalnie 2215,66 zł);