Pytanie: Współmałżonek zaciągnął w wielu bankach (odstępy kilkumiesięczne) równocześnie kredyty na znaczne sumy bez mojej wiedzy. Zdolność kredytowa małżonka ograniczona jest do kwoty emerytury w wysokości 800 złotych. Małżonka zaniechała spłaty kredytów z powodu utraty płynności. Mimo to nadal z banków przychodzą reklamy zachęty do zaciągania kredytów. Nawet w bankach, w których zalega ze spłatami wielomiesięcznych rat. Jednocześnie informuję, że posiadamy rozdzielność majątkową zawartą po fakcie zaciągnięcia kredytów. Małżonek jest po trzech udarach mózgu, które spowodowały zmiany organiczne w ośrodkowym układzie nerwowym, małżonek nie jest w stanie właściwie ocenić i kontrolować zagrożeń wynikających ze spirali kredytowej. Czy banki nie analizują zdolności kredytowej klienta? Czy taka działalność banków może być rozpatrywana w kategoriach popełnionego przestępstwa? Jaka jest odpowiedzialność banków w opisanych okolicznościach? Czy fakt zawarcia rozdzielności majątkowej po podjęciu kredytów przez małżonka jest skuteczny wobec windykacji?
Odpowiedź:
Zgodnie z art. 70 ustawy Prawo bankowe bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności.
Osobie fizycznej, prawnej lub jednostce organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, o ile posiada zdolność prawną, które nie mają zdolności kredytowe, bank może udzielić kredytu pod warunkiem:
ustanowienia szczególnego sposobu zabezpieczenia spłaty kredytu,
przedstawienia niezależnie od zabezpieczenia spłaty kredytu programu naprawy gospodarki podmiotu, którego realizacja zapewni - według oceny banku - uzyskanie zdolności kredytowej w określonym czasie.
Nienależyte badanie zdolności kredytowej, czy wręcz niewypełnianie tego obowiązku w ogóle jest naruszeniem powyższego przepisu Prawa bankowego. Takie zaniechanie ze strony pracowników banku może ponadto skutkować odpowiedzialnością członków organów banku wobec samego banku (a pośrednio wobec jego właścicieli, czyli w szczególności akcjonariuszy) za szkodę wyrządzoną spółce (bankowi).
Opisane działanie banku prowadzić może do powstania odpowiedzialności cywilnoparawnej. Trudno tu jednak mówić o odpowiedzialności karnej, nie są bowiem spełnione przesłanki żadnego przestępstwa.
Zawarcie przez małżonków umowy o rozdzielności majątkowej zasadniczo nie zmienia zasad odpowiedzialności za spłatę kredytu. Jednak istotny jest tu także moment powstania zobowiązania - zawarcia umowy z bankiem. 20 stycznia 2006 r. zmieniły się bowiem przepisy z zakresu odpowiedzialności małżonków za zobowiązania. Informacje na ten temat zawierają artykuły:
Odpowiedzialność małżonków za zobowiązania - stan prawny obowiązujący do 19 stycznia 2005 r. -ma zastosowanie do umów zawartych przed 20 stycznia.
Odpowiedzialność małżonków za zobowiązania - stan prawny obowiązujący od 20 stycznia 2005 . -ma zastosowanie do umów zawartych po 20 stycznia.
Na gruncie przepisów obowiązujących do 20 stycznia 2005 r. zaciągnięcie kredytu wymagało co do zasady zgody współmałżonka; czynność ta była bowiem uważana za przekraczającą zakres zwykłego zarządu.
Warto jednak dodatkowo zastanowić się nad zdolnością męża do zawierania umów. Pisze Pani bowiem o chorobie, której skutki uniemożliwiają mężowi podejmowanie świadomych decyzji. W tym zakresie proszę o zapoznanie się z treścią artykułu Bez swobody lub świadomości oświadczenie jest nieważne

Małżeństwo jest w trakcie rozwodu, który trwa od pół roku. Dwa lata temu zaciągnęli kredyt na zakup samochodu (wspólnie - (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
Sejm uchwalił ustawę zawierającą nową definicję Polskiej wódki. Ma to być (...) »
Jakie elementy powinna zawierać umowa kredytu, by była zgodna z przepisami ustawy prawo bankowe?...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.