Spełnienie świadczenia na koszt dłużnika

Odpowiedź:

Przedstawiona sytuacja faktyczna wskazuje na to, że między sąsiadami została zawarta umowa, zgodnie z którą jeden sąsiad udostępnił drugiemu grunt w celu przechowania gruzu z działki, a drugi zobowiązał się do usunięcia gruzu w określonym terminie. W związku z faktem, że drugi sąsiad nie spełnił swojego świadczenia w terminie, tj. nie usunął gruzu do jesieni 2005 r., należy uznać, że pozostaje on w zwłoce. Wobec dłużnika który pozostaje w zwłoce wierzyciel (w tym wypadku sąsiad udostępniający nieruchomość) może zastosować różne środki prawne. Przede wszystkim wierzyciel taki, zachowując roszczenie o odszkodowanie, może wystąpić do sądu z żądaniem upoważnienia go do usunięcia ziemi na koszt dłużnika (art. 480 kodeksu cywilnego). Bez upoważnienia sądu, tzw. zastępcze wykonanie jest dopuszczalne w wypadkach nagłych, a więc w przypadkach gdy brak działania samego dłużnika zagraża życiu, zdrowiu osób lub może spowodować poważną szkodę. Działając bez upoważnienia wierzyciel działa na własne ryzyko i będzie odpowiadał za szkodę wyrządzoną dłużnikowi.

Po uzyskaniu upoważnienia sądu wierzyciel będzie mógł sam usunąć gruz albo zlecić to innej osobie. Świadczenie będzie też mógł wykonać dłużnik, jeżeli wierzyciel się na to zgodzi.

Zwracamy jednocześnie uwagę, że uzyskanie upoważnienia sądu do dokonania czynności nie wyłącza możliwości uzyskania odszkodowania, jeśli na skutek nieusunięci przez blisko dwa lata gruzu właściciel nieruchomości poniósł szkodę.

Usunięcie gruzu po uzyskaniu pozwolenia jest działaniem w majestacie prawa i Policja nie może zabronić dokonania czegoś na co sąsiad będzie miał „zezwolenie” sądu. Usunięcie gruzu w przypadku nagłym również nie powinno być ograniczone przez Policję, gdyż ta również powinna zapobiegać sytuacjom stwarzającym zagrożenie dla życia i mienia.