Odszkodowanie od władzy publicznej, czyli o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych

Do czyich działań powodujących szkodę ma zastosowanie nowelizacja?

Już projekt zakładał, iż przez działania organów władzy publicznej należy rozumieć działania szeroko rozumianego „personelu” działającego w imieniu lub na rzecz tych organów. Poza tym należy pamiętać, iż działanie wyrządzające szkodę powinno mieć źródło w wykonywaniu funkcji władczych.

Tak więc w przypadkach, gdy działanie bądź zaniechanie urzędnika było przyczyną szkody, jaką ponieśliśmy (np. nie został dotrzymany termin) możemy domagać się z tego tytułu odszkodowania. Warunkiem jest, by szkoda została wyrządzona przez funkcjonariusza przy wykonywaniu powierzonych mu czynności. Ponadto zachowanie funkcjonariusza (urzędnika) musi kwalifikować się jako bezprawne.

Odszkodowania należy dochodzić w postępowaniu przed sądem cywilnym. Roszczenie o odszkodowanie przysługuje zarówno w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności wydanej decyzji, jak i wtedy, gdy organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji, mimo istniejących wad, i stwierdza jedynie, że została ona wydana z naruszeniem prawa.

Co jeszcze jest działaniem bezprawnym w rozumieniu nowelizacji?

Bezprawnym działaniem jest także wydanie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, a bezprawnym zaniechaniem - niewydanie aktu normatywnego, którego obowiązek wydania przewiduje przepis prawa. Jednak odpowiedzialność za bezprawną działalność legislacyjną lub bezczynność legislacyjną dotyczy jedynie "stanów prawnych" powstałych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, czyli przed 1 września 2004 r.

Kiedy można żądać naprawienia szkody z powodu wydanego aktu prawnego?

Odszkodowania za bezprawną działalność legislacyjną lub bezczynność legislacyjną można żądać dopiero po orzeczeniu przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności przepisów danego aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.