Pytanie: Czy można u notariusza dokonać czynności polegającej na tym aby mieszkanie, które obecnie jest współwłasnością dwóch osób (sytuacja taka powstała na wskutek dziedziczenia ustawowego, mieszkanie jest własnością ojca i córki) stało się własnością jednej osoby np. darowizna lub sprzedaż? Mieszkanie to nie było jedynym składnikiem wchodzącym w skład spadku? Czy tego rodzaju czynność nie będzie traktowana jako czynność mająca na celu pokrzywdzenie wierzycieli i tym samym jako nieważna, skoro ojciec jest dłużnikiem? Inna nieruchomość jest obciążona hipoteką i bank zaczyna domagać się pieniędzy z nieruchomości? Czy umowny dział spadku polegający na zniesieniu współwłasności nieruchomości i przyznaniu jej jednej osobie, która w związku z tym spłaca drugiej jej udział może być uznane za czynność mająca na celu pokrzywdzenie wierzycieli? Od jakiego momentu czynność prawna dokonana przez dłużnika, polegająca na przysporzeniu korzyści majątkowej innej osobie, będzie uznana za dokonana z pokrzywdzeniem? Jak to jest w przypadku, gdy nieruchomość dłużnika jest obciążona hipoteką, a wierzyciel nie złożył wniosku o wszczęcie egzekucji z nieruchomości, choć posiada tytuł wykonawczy?
Odpowiedź:
Art. 527 par. 1 stanowi, że gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia (np. córka) uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Pamiętać należy, że jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Przedmiotem uznania za bezskuteczne, a nie nieważne mogą być tylko czynności prawne (wszystkie). Istnieje orzeczenie Sądu, które stanowi, że skarga pauliańska nie jest wyłączona w razie zabezpieczenia wierzytelności, w szczególności w razie obciążenia nieruchomości hipoteką, jeżeli hipoteka nie zabezpiecza wierzytelności powoda w całości.
Jeżeli jest wystarczający majątek lub inaczej mówiąc, jeśli wartość nieruchomości zabezpieczonej hipoteką jest wystarczająca na zaspokojenie się wierzyciela posiadającego taką hipotekę, to czynności dłużnika nie mogą być traktowane jako dokonane z pokrzywdzeniem.
Czynność jest dokonana z pokrzywdzeniem, gdy dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. W sytuacji dostatecznej wartości nieruchomości, na której ustanowiono hipotekę nie dochodzi do niewypłacalności dłużnika.
Umowny dział spadku natomiast nie może być traktowany jako czynność mająca na celu pokrzywdzenie wierzyciela. Bowiem nie dochodzi podczas działu do wyzbycia się majątku.

Wiem, że gdy dłużnik daruje komuś nieruchomość i wierzyciel w związku z tym nie może zostać zaspokojony, to może wnieść (...)
Kiedy dochodzi do pokrzywdzenia wierzyciela przez czynność dokonaną przez dłużnika? Pojęcie pokrzywdzenia wierzyciela zdefiniowane (...)
Codziennie nowa bezpłatna porada!
Usuwanie danych osobowych z internetu. Będzie łatwiejJeśli administrator nie zgodzi się na ich skasowanie, narazi się na karę sięgającą (...) »
Spłata pożyczki została zabezpieczona przez częściowe przewłaszczenie pojazdu, z którego dłużnik nadal korzysta. Umowa przewłaszczenia (...)...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.