Czynności banku związane z ujawnieniem oszustwa

Pytanie: Czy pracownik banku ma prawo szukać kontaktu ze mną oraz informacji odnośnie płatności dokonywanych moją kartą, gdy wystąpiło wyłudzenie? Czy moje oświadczenie w którym przyznaję się do wyłudzenia jest dowodem przeciwko mojej osobie? Jakie czekają mnie konsekwencje tego czynu?

Odpowiedź:

Nie ulega wątpliwości, że w przypadku, gdy bank został poszkodowany na skutek wyłudzenie, może na własną rękę probować wyjaśnić zaistniałą sytuację. Z punktu widzenia wymiaru sprawiedliwości jest to nawet zachowanie ze wszech miar pożądane, albowiem czynniki ścigające zostaną uruchomione dopiero w momencie, gdy okaże się, że poszkodowany sam nie może rozwiązać swojego problemu. Naturalne zatem jest, że pracownicy banku próbują najpierw na własną rękę dotrzeć do faktów, tj. ustalić, czy np. nie miała miejsca pomyłka. Rzecz jasna pracownicy bank nie czynią tego wyłącznie w interesie banku, ale także w interesie klienta. Trudno bowiem uznać, iż zakładają, że klient może być przestępcą. Tym samym kontakty pracowników banku z klientam w przypadku jakiejkolwiek anormalnej sytuacji dotyczącej rachunku klienta należy traktować za jak najbardziej pożądane. Całkowicie inną kwestią jest, czego mogą dochodzić pracownicy banku, o co pytać, jakie procedury stosować itd. Nie sposób przyjąć, że uzasadnione byłoby np. nękanie klienta telefonami lub wizytami. Należy przyjąć, że pracownicy banku mogą kontaktować się z klientem w okolicznościach i w sposób zwyczajowo przyjęty, w granicach wyznaczonych przez cel i potrzebę skontaktowanie się z klientem. Oświadczenie o przyznaniu się do wyłudzenie nie będzie miało - w przypadku wytoczenie procesu karnego - żadnego znaczenia dowodowego. Sąd bowiem zobligowany jest do ustalenia prawdy materialnej, a poza tym w procedurze karej obowiązuje zasada, że oskarżony nie może zeznawać przeciwko sobie. Zatem w takim wypadku ciężar udowodnienia, że wyłudzenia dokonał klient, ciążył będzie na banku. Co innego w przypadku wszczęcia procesu cywilnego; tu oświadczenie może mieć wartość dowodową. Jednak i tu ciężar udowodnienia poniesionej szkody spoczywał będzie na banku. Konsekwencje opisanego wyżej czynu mogą być trojakie; poczynając od najmniej dotkliwych dla sprawcy należy wymienić: 1. odmowę obsługi przez bank, który został zubożony w wyniku działań przestępnych. Oczywiście dolegliwość tej sankcji nie będzie miała znaczenia, jeżeli sprawca nie postanowi skorzystać z usług banku. 2. pociągnięcie do odpowiedzialności cywilnoprawnej. Bank, skoro poniósł szkodę, będzie chciał odzyskać stracone pieniądze, może więc wystąpić z powództwem cywilnym o naprawienie szkody. 3. wszczęcie procesu karnego. Bank może zgłosić fakt popełnieni przestępstwa do prokuratury, a ta dokona wszczęcia postępowania. Jeżeli sprawca zostanie ujęty, grozi mu odpowiedzialność karna. Wysokość zagrożenia karą uzależniona jest od zakwalifikowania czynu do odpowiedniego typu przez prokuratora. Wielce prawdopodobne jest zagrożenie karą pozbawienia wolności (więzienie) od 6 miesięcy do 8 lat; w wypadkach zaś mniejszej wagi - kara grzywny, kara ograniczenia wolności (np. praca na cele społeczne) lub kara pozbawienia wolności do lat 2.