Odszkodowanie za naruszenie dobra osobistego

Podstawą uzyskania odszkodowania za naruszenie dobra osobistego przez publikację prasową i to zarówno z punktu widzenia kodeksu cywilnego jak również prawa prasowego jest bezprawność naruszenia. Samo jednak bezprawne działanie wystarcza do naruszenia dobra osobistego oraz jego ochrony. Nie jest jednak wystarczające do uzyskania odszkodowania za jego naruszenie. Aby uzyskać odszkodowanie za naruszenie dobra osobistego przez publikację prasową musi być działanie nie tylko bezprawne ale i zawinione. Jeżeli naruszenie dobra osobistego było zawinione, sąd może przyznać (temu, którego dobro osobiste naruszono) odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez twórcę cel społeczny.  

Odpowiednie zadośćuczynienie to w skrócie takie odszkodowanie za doznaną krzywdę, które wystarcza na zminimalizowanie skutków naruszenia oraz nie będzie przekraczało możliwości finansowych zobowiązanego przy jednoczesnym braku bezpodstawnego  wzbogacenia po stronie poszkodowanego.

Zgodnie z kodeksem cywilnym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Art. 448 kodeksu cywilnego przewiduje, że ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone, może żądać albo odpowiedniej sumy zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo żądać zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez niego cel społeczny. Uprawnienia pokrzywdzonego ujęte są zatem alternatywnie, co wyklucza ich kumulację. Jest oczywiste, że żądania te są natomiast niezależne od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego.

Ustalenie odpowiedniej sumy pieniężnej powinno z uwzględnieniem wszelkich okoliczności dotyczących: rodzaju chronionego dobra, rozmiaru doznanego uszczerbku, charakteru następstw naruszenia, stosunków majątkowych zobowiązanego itp. Generalnie biorąc - wysokość sum zasądzonych na podstawie art. 448 jest umiarkowana.

Taka praktyka jest uzasadniona, jeśli brać pod uwagę możliwość kumulatywnego stosowania innych środków ochrony naruszonego dobra osobistego poszkodowanego, gdyż na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym może poszkodowany również żądać jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa jej naprawienia na zasadach ogólnych.