Ustawowe prawo zastawu na rzeczach najemcy

Odpowiedź:

Stosownie do art. 670 Kodeksu cywilnego dla zabezpieczenia czynszu oraz świadczeń dodatkowych, z którymi najemca zalega nie dłużej niż rok, przysługuje wynajmującemu ustawowe prawo zastawu na rzeczach ruchomych najemcy wniesionych do przedmiotu najmu. Zgodnie zaś z art. 686 Kc ustawowe prawo zastawu wynajmującego lokal mieszkalny rozciąga się także na wniesione do lokalu ruchomości członków rodziny najemcy razem z nim mieszkających.

W doktrynie przyjmuje się, iż pojęcie "członków rodziny" obejmuje także konkubenta czy konkubinę (tak Helena Ciepła [w:] Dmowski Stanisław, Sychowicz Marek, Ciepła Helena, Kołakowski Krzysztof, Wiśniewski Tadeusz, Żuławska Czesława, Gudowski Jacek, Bieniek Gerard, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania. Tom II, Warszawa 2005 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wydanie VII, kom. do art. 686, teza 2). Przemawia za tym także fakt, iż za zapłatę czynszu i innych należnych opłat odpowiadają solidarnie z najemcą stale zamieszkujące z nim osoby pełnoletnie (art. 688[1] § 1 Kc), bez względu na to, czy są to krewni lub powinowaci.

Osoba, której rzeczy zostały bezprawnie zajęte przez wynajmującego, może wytoczyć powództwo windykacyjne (o naruszenie własności).

Przysługujące wynajmującemu ustawowe prawo zastawu wygasa, gdy rzeczy obciążone zastawem zostaną z lokalu najmu usunięte. Wynajmujący może się jednak sprzeciwić usunięciu rzeczy obciążonych zastawem i zatrzymać je na własne niebezpieczeństwo, dopóki zaległy czynsz nie będzie zapłacony lub zabezpieczony. Dopiero zatem z chwilą, gdy wynajmujący sprzeciwi się usunięciu rzeczy z lokalu, przejmuje za nie odpowiedzialność. Opór najemcy przed zatrzymaniem rzeczy jest bezprawny.

Rzeczy zatrzymane przez wynajmującego stanowią jedynie zastaw. Wynajmujący nie przejmuje ich na własność jako zapłaty czynszu. Podlegają one zwrotowi, jeżeli najemca zapłaci czynsz zaległy za ostatni rok lub zapłatę tę zabezpieczy. Zaległy czynsz jest zatem cały czas wymagalny.