Zasady zawierania umowy przewozu

Pytanie: Czy umowa zawarta pomiędzy firmą spedycyjną a przewoźnikiem w międzynarodowym przewozie towarów może zawierać zapisy zgodne z prawem cywilnym w zakresie kar umownych za opóźnienia w podstawieniu samochodu i dostawy towaru, czy też może być zawarta wyłącznie w oparciu o konwencję CMR? Konkretnie - czy spedytor jest uprawniony do wyegzekwowania kary zastrzeżonej w umowie z tego tytułu bez potrzeby udowodnienia zakresu poniesionej szkody?

Odpowiedź:

Przewoźnik odpowiada za całkowite lub częściowe zaginięcie towaru lub za jego uszkodzenie, które nastąpi w czasie między przyjęciem towaru a jego wydaniem, jak również za opóźnienie dostawy. Jest to odpowiedzialność niezależna od winy przewoźnika, oparta na zasadzie ryzyka. Odpowiedzialność ta jest wyłączona tylko w określonych sytuacjach: jeżeli zaginięcie, uszkodzenie lub opóźnienie spowodowane zostało winą osoby uprawnionej, jej zleceniem nie wynikającym z winy przewoźnika, wadą własną towaru lub okolicznościami, których przewoźnik nie mógł uniknąć i których następstwom nie mógł zapobiec. Są to tzw. przesłanki egzoneracyjne. Fakt zaistnienia jednej z powyższych przesłanek powinien udowodnić przewoźnik. W razie opóźnienia dostawy, jeżeli osoba uprawniona udowodni, że wynikła stąd dla niej szkoda, przewoźnik obowiązany jest zapłacić odszkodowanie, które nie może przewyższyć kwoty przewoźnego. Wyższego odszkodowania można żądać jedynie w przypadku zadeklarowania wartości towaru lub zadeklarowania specjalnego interesu w jego dostawie.