Pytanie: Przez działkę stanowiącą własność Skarbu Państwa, której użytkownikiem wieczystym jest gmina, przebiega gazociąg wchodzący w skład przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo to ma status Spółki Akcyjnej, w której Skarb Państwa posiada 51% udziałów. Kto jest właścicielem odcinka gazociągu przebiegającego przez działkę - gmina, spółka akcyjna czy skarb państwa? Na podstawie jakich przepisów?
Odpowiedź:
Zgodnie z zasadą superficies solo cedit do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania (art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego). W myśl tej reguły, gazociąg przebiegający przez teren danej nieruchomości stanowiłby jej część składową i należałyby do właściciela nieruchomości. Jednakże, ogólna zasada została zmodyfikowana w stosunku do urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych urządzeń podobnych. Mianowicie, nie należą one do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa (art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego).
Urządzenia o których mowa stają się więc osobnym od nieruchomości przedmiotem własności z chwilą faktycznego jej wejścia w skład przedsiębiorstwa, bez względu na tytuł prawny, na którym opiera się to wejście (włączenie).
Jeżeli chodzi o konkretny rodzaj urządzeń, które podlegają powyższemu wyjątkowi, należą do nich przede wszystkim wszelkie sieci przesyłowe (energetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, wodociągowo-kanalizacyjne i inne podobne). Każda sieć stanowi urządzenie techniczne składające się w szczególności z połączonych ze sobą rzeczy ruchomych funkcjonujących jako zespolona całość. (tak: Najnowsze wydanie: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna Stanisław Dmowski, Stanisław Rudnicki; Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wydanie IX ss. 556).
W związku z powyższym, gazociąg (urządzenia wchodzące w jego skład) z pewnością podpadają pod hipotezę wyjątku, a tym samym stanowią własność przedsiębiorstwa. Zagadnienie stosunków własnościowych wewnątrz przedsiębiorstwa jest kwestią odrębną.

Na czym polega zasada "superficies solo cedit"? Zasada ta wyraża powiązanie gruntu z budynkiem trwale z tym gruntem związanym. Część (...)
Na podstawie długoletniej umowy dzierżawy ( 30 lat ) chcemy pozyskać grunt pod budowę pensjonatu. Gruntu nie możemy nabyć w chwili (...)
Codziennie nowa bezpłatna porada!
Usuwanie danych osobowych z internetu. Będzie łatwiejJeśli administrator nie zgodzi się na ich skasowanie, narazi się na karę sięgającą (...) »
Z jednej z poprzednich odpowiedzi dowiedziałem się, że rzeczy ruchome obciążone zastawem rejestrowym są włączone do masy upadłości, (...)...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.