Windykacja należności

Odpowiedź:

Z przedstawionego pytania wynika, iż firma X zawarła bezwarunkową umowę z firmą Y, w wyniku której (o ile dobrze zrozumieliśmy) firma Y wykonała świadczenie i żąda za nie zapłaty. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika również, iż świadczenie, do którego zobowiązała się firma Y w umowie nie obejmowało zawarcia drugiej umowy (była tylko obietnica zawarcia umowy).

Ponieważ umowa została zawarta bezwarunkowo - jeżeli świadczenie wynikające z tej umowy zostało spełnione - firma X obowiązana jest do spełnienia świadczenia wzajemnego, czyli do zapłaty pieniędzy. Nie może w takim przypadku bronić się tym, iż druga firma nie zawarła z nim obiecanej umowy.

Jeżeli świadczenie zostało spełnione zgodnie z umową, należy się zapłata. Aby korzystać ze swojego prawa do domagania się zapłaty wierzyciel nie musi wysyłać specjalnego wezwania do zapłaty. Wezwanie do zapłaty konieczne jest jedynie w przypadku, gdy chce się skierować sprawę na drogę sądową.

Ponadto, zgodnie z art. 509 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Należy również podkreślić, iż w myśl art. 512 k.c., dopóki zbywca nie zawiadomił dłużnika o przelewie, spełnienie świadczenia do rąk poprzedniego wierzyciela ma skutek względem nabywcy, chyba że w chwili spełnienia świadczenia dłużnik wiedział o przelewie. A więc jeżeli zmienił się wierzyciel, firma X (jeżeli wie o tej zmianie) powinna dokonać zapłaty drugiemu wierzycielowi. Jeżeli nie nastąpiła zmiana wierzyciela zapłata powinna nastąpić firmie Y.

Odrębnym problemem jest kwestia charakteru „obietnicy” przedstawiciela handlowego firmy Y. Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym, nie doszło do zawarcia drugiej umowy. Przepis art. 72 k.c. reguluje sytuację prowadzenia negocjacji z naruszeniem dobrych obyczajów, a w szczególności bez zamiaru zawarcia umowy. Strona, która tak prowadziła negocjacje jest obowiązana do naprawienia szkody, jaką druga strona poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy.

Udowodnienie przed sądem przesłanek wymienionych w hipotezie tego przepisu jest jednak trudne, w szczególności w kontekście faktu, iż prawdopodobnie firma X nie posiada dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a w szczególności dowodów na to, iż prowadzone były negocjacje co do zawarcia drugiej umowy.