Pytanie: Kontrahent zapłacił mojej firmie należność po terminie określonym w umowie. Z uwagi na wieloletnie z nim kontakty handlowe, z dobrą perspektywą na przyszłość, mam zamiar umorzyć temu dłużnikowi 50% odsetek, które naliczyłem i wezwałem do ich zapłaty notą odsetkową. Czy w tej materii jest całkowita swoboda działania wierzyciela, czy jest to prawnie dopuszczalne w ogóle oraz czy mogą wyniknąć dla mnie jako przedsiębiorcy jakieś komplikacje chociażby podatkowe?
Odpowiedź:
Z uwagi na przekroczenie terminu zapłaty, po stronie wierzyciela powstało dodatkowe roszczenie - o zapłatę odsetek. Z roszczenia tego wierzyciel może, ale nie musi korzystać. Zależy to wyłącznie od jego woli i żadne przepisy nie nakładają na niego obowiązku realizacji tego roszczenia. W szczególnym przypadku jednak może się zdarzyć, iż jakiś wierzyciel Pytającego skorzysta ze skargi pauliańskiej i skieruje roszczenie do dłużnika zwolnionego z obowiązku zapłaty odsetek. Tym bardziej, że dłużnik pozostaje w stałych kontaktach gospodarczych z wierzycielem. Taka możliwość istnieje jednak tylko w przypadku, gdy na skutek umorzenia odsetek dłużnikowi Pytający stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w większym stopniu niż przed dokonaniem czynności. Więcej informacji na ten temat zawiera artykuł Jak odzyskać pieniądze, których pozbył się dłużnik?
W kwestiach podatkowych pewne komplikacje mogłyby się pojawić w przypadku wierzytelności głównej (a nie odsetek), gdyby wierzyciel chciał z niej zwolnić swojego dłużnika. Wynika to z możliwości odzyskania zapłaconego podatku od nieściągalnych wierzytelności. Informacje o tym znajdują się w artykule Nowelizacja VAT- możliwość odzyskania zapłaconego podatku od nieściągalnych wierzytelności
Zwolnienie z długi wywoła skutki podatkowe, jeżeli nastąpi pod tytułem darmym, tzn. gdy wierzyciel nie otrzyma żadnego ekwiwalentu za umorzenie odsetek. Takie zwolnienie z długu jest bowiem traktowane jako umowa darowizny.
Warto też zauważyć, iż to, co potocznie nazywamy umorzeniem należności, kodeks cywilny nazywa zwolnieniem z długu. Nazwa oczywiście nie ma większego znaczenia. Ważna jest treść tej instytucji. Otóż zwolnienie z długu ma charakter umowny. Zrzeczenie się wierzytelności musi być bowiem zatwierdzone przez dłużnika - musi się on na to zgodzić. W zasadzie zwolnienie z długu może nastąpić ustnie. Jednak jeśli umowa, z której wynika wierzytelność główna i odsetki, była pisemna, również zwolnienie z długu powinno nastąpić w tej formie. Mimo nie zachowania tej formy zwolnienie będzie ważne, mogą natomiast powstać utrudnienia dowodowe. Zwolnienie z długu powoduje, iż zobowiązanie wygasa. Oznacza to, że w razie np. omyłkowej zapłaty odsetek przez dłużnika, może on żądać zwrotu.

Ustawaz dnia 17 listopada 1964 r.Kodeks postępowania cywilnegoDz.U. 1964 Nr 43, poz. 296; Dz.U. 1965 Nr 15 poz. 113; Dz.U.1974 Nr (...)
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r.Prawo upadłościowe i naprawczeDz.U. 2003 r. Nr 60, poz. 535, Dz.U. 2003 r. Nr 217, poz. 2125, Dz.U. (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
Sejm uchwalił ustawę zawierającą nową definicję Polskiej wódki. Ma to być (...) »
Zgodnie z art. 385[2] k.c. oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia (...)...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.