Nierzetelne księgi podatkowe

Pytanie: W lipcu zostałem księgowym w spółce prawa handlowego. W księgach panował totalny bałagan. Sporządziłem inwentaryzację aktywów i pasywów (spis środków trwałych, zapasów, potwierdzenia sald itp.) i rozliczenie umieściłem w księgach. Czy podpisując sprawozdanie finansowe za rok będę w jakikolwiek sposób odpowiadał za bałagan panujący do lipca? Czy powinienem może jeszcze raz zaksięgować wszystkie dokumenty od stycznia?

Odpowiedź:

Sporządzenie sprawozdań finansowych jest jednym z podstawowych obowiązków jednostek prowadzących księgi rachunkowe. Dopuszczenie do niesporządzenia sprawozdania, sporządzenia go niezgodnie z przepisami lub zawarcia w nim nierzetelnych danych jest przestępstwem skarbowym podlegającym karze pozbawienia wolności do lat 2 (por. art. 77 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - Dz. U. z 2002 r., Nr 76, poz. 694 z późn. zm.). Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości, zapewnienie sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego należy do obowiązków kierownika jednostki (w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy). To właśnie ta osoba (osoby) jest obowiązana za sporządzenie sprawozdania finansowego i to właśnie ona jest przede wszystkim zagrożona pociągnięciem do odpowiedzialności na podstawie art. 77 ustawy o rachunkowości. Nie oznacza to, że nie jest wykluczone pociągnięcie do odpowiedzialności osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych. Podstawą takiej odpowiedzialności może być stwierdzone w formie pisemnej przyjęcie odpowiedzialności (por. art. 4 ust. 5 ustawy o rachunkowości). Z treści pytania nie wynika, by przyjmował Pan na siebie taką odpowiedzialność, a tym samym należy uznać, że wykluczone jest pociągnięcie Pana do odpowiedzialności na podstawie art. 77 ustawy o rachunkowości. Do ewentualnej odpowiedzialności może być Pan pociągnięty jedynie na podstawie przepisów prawa pracy (odpowiedzialność pracowników uregulowana jest przepisami art. 114-122 Kodeksu pracy). Jednocześnie przypomnieć należy, iż przepisy ustawy o rachunkowości przewidują możliwość odmowy podpisania sprawozdania finansowego. Możliwość ta wynika z art. 52 ust. 2 ustawy o rachunkowości i wymaga pisemnego uzasadnienia dołączanego do sprawozdania finansowego.