Niezgodność prawa krajowego ze wspólnotowym

Odpowiedź:

W przypadku, gdyby organ chciał wymierzyć grzywnę w drodze mandatu karnego i mandat taki nie zostałby przyjęty, sprawa jest kierowana w trybie aktu oskarżenia na drogę postępowania sądowego przed sąd grodzki właściwy według miejsca popełnienia czynu. Zgodnie z art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską(TWE), Trybunał Sprawiedliwości (ETS) jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym m.in. o wykładni niniejszego Traktatu. W przypadku gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. Zatem sąd grodzki jest uprawniony do zadania pytania prejudycjalnego przed Trybunał Sprawiedliwości, jednakże nie ma takiego obowiązku nawet w przypadku wniosku strony.

Jeśli w trakcie postępowania przed sądem państwa członkowskiego pojawi się zagadnienie wykładni prawa wspólnotowego czy ważności aktu organu WE, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania orzeczenia przez sąd, to może on, a w pewnych przypadkach jest zobowiązany, wystąpić do ETS z zapytaniem wstępnym (art. 234 TWE).

Takie zapytanie prejudycjalne jest dopuszczalne w toku każdego postępowania procesowego (spornego) przed sądem krajowym, niezależnie od instancji (np. także postępowania nadzwyczajnego, np. o wznowienie postępowania lub postępowania pomocniczego, np. zabezpieczającego).

W zasadzie sądy rozpatrujące daną sprawę są uprawnione, a nie zobowiązane do zwrócenia się o orzeczenie wstępne w przypadku wątpliwości co do sposobu interpretacji lub ważności aktów prawa wspólnotowego. Sąd krajowy jest jednak zobowiązany do zwrócenia się z wnioskiem o orzeczenie wstępne w dwóch przypadkach, tj. jeśli:

1. rozpatruje daną sprawę w ostatniej instancji - nie przysługuje zatem odwołanie od jego wyroku;

2. podejrzewa, iż dany akt (przepis) prawa wspólnotowego jest nieważny; żaden bowiem sąd krajowy nie może stwierdzić, że akt prawny WE jest nieważny. Zatem sądy wszystkich instancji, jeśli uważają, iż akt wspólnotowy jest nieważny, muszą się zwrócić do ETS. Jeśli jednak sąd krajowy ma wątpliwości co do ważności aktu (przepisu) wspólnotowego, to może sam, w swoim zakresie uznać, iż ten akt (przepis) jest ważny.