Zobowiązanie niesłusznie uznane za przedawnione

Odpowiedź:

Jeżeli w latach poprzednich przedawnione zobowiązanie kontrahenta zostało niesłusznie uznane za przychód podatkowy, z tego powodu, iż podatnik uznał, że zobowiązanie to uległo przedawnieniu, w sytuacji, w której okazuje się, że na skutek właściwości prawa obcego zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, pomniejszenia niesłusznie zawyżonego przychodu należy dokonać poprzez złożenie korekt za rok podatkowy, w którym taki przychód został rozpoznany.

Nie ma możliwości rozliczenia tego w bieżącym roku podatkowym, gdyż przede wszystkim nie nastąpiło w roku bieżącym żadne zdarzenie związane z tym przedawnionym zobowiązaniem, które mogłoby być ujawnione w bieżących księgach, a ponadto należy zauważyć, iż fakt zaliczenia zobowiązania do przychodów w danym a nie w innym roku podatkowym, nie jest obojętny podatkowo (nie jest obojętne dla wysokości zobowiązań podatkowych). Przykładowo w danym roku podatnik mógł mieć dużą stratę, której i tak by nie rozliczył, w związku z tym opłacało mu się akurat w danym roku uznać zobowiązanie do przedawnionych i uznać przychód, podczas gdy w innym roku, w którym osiągnął dochód, uznanie dodatkowych przychodów spowodowałoby powiększenie podatku.

W przypadku błędnego uznania wierzytelności za przedawnioną i uznania jej za przychód, jeżeli jest to błąd nieświadomy (niezawiniony), trudno określić odpowiedzialność członków zarządu podatnika za taki błąd. W szczególności nie powinni oni podlegać odpowiedzialności karnoskarbowej, chyba że czynem tym rzeczywiście świadomie narazili podatek na uszczuplenie (por. art. 54 i 56 Kodeksu karnego skarbowego). Przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe można bowiem popełnić tylko umyślnie, a nieumyślnie - jeżeli Kodeks karny skarbowy tak stanowi. Czyn zabroniony popełniony jest zaś umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (art. 4 K.k.s.).