Dzierżawa samochodu z kierowcą

Odpowiedź:

Na wstępie należy wskazać, że funkcjonująca w praktyce gospodarczej instytucja wynajmu lub dzierżawy samochodu z kierowcą nie mieści się w ramach umowy dzierżawy regulowanych przepisami kodeksu cywilnego, lecz jest to nazwa usługi transportu świadczonej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Warto zauważyć, że przedmiotem najmu lub dzierżawy mógłby być jedynie samochód - z punktu widzenia prawa kierowcy i paliwa nie da się “wydzierżawić” (wynajęcie kierowcy jest wyrażeniem języka potocznego a nie prawnego).

Oczywiście umowa nie jest przez to nieważna, w praktyce gospodarczej istnieje taka konstrukcja. Omawiana usługa uwzględniona jest w chociażby w PKD i skategoryzowana jest w ramach transportu. Powyższa okoliczność będzie mieć jednak istotne znaczenie dla wykładni treści umowy i przyporządkowaniu jej postanowień do określonych konstrukcji prawnych.

Zważywszy powyższe można rozumieć treść umowy dwojako, przede wszystkim w zależności od tego, czy wydzierżawiający ma być kierowcą, czy jedynie wskazuje kierowcę.

W pierwszym przypadku mamy do czynienia z umową o świadczenie usług transportu, która faktycznie nie jest związana z najmem lub dzierżawą w znaczeniu, które tym instytucjom nadaje kodeks cywilny.

W drugim przypadku mamy do czynienia faktycznie z dwiema różnymi umowami: umową najmu lub dzierżawy, której przedmiotem jest samochód oraz faktycznie oddzielną umową o świadczenie usług.

Niezależnie od omawionego rozróżnienia, konsekwencje umowy na gruncie konstrukcji podatku dochodowego oczywiście będą istnieć w każdym przypadku, gdyż wydzierżawiający uzyskiwać będzie przychód, który wpływa na wysokość podstawy opodatkowania. Szczegółowe skutki zależą w znacznej mierze od zaklasyfikowania przychodów i kosztów uzyskania przychodów wydzierżawiającego do określonego źródła.

Z uwagi na powyższe okoliczności sama nazwa umowy nie może być tu miarodajna dla określenia źródła przychodów i konieczna jest w tym przypadku szczegółowa analiza treści umowy z uwzględnieniem powyższych uwag.

W przypadku najmu lub dzierżawy podatnik czerpiący zyski z tychże umów sam zobowiązany jest rozliczać się z fiskusem. Dzierżawca nie będzie płatnikiem, a wydzierżawiający będzie obowiązany do wpłacania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy (art. 44 ust. 1 pkt 2 updof), zgodnie z zasadami określonymi w art. 44 ust. 3 updof.