Pytanie: Prezes zarządu spółki, zatrudniony na umowę o pracę, chce zaciągnąć w spółce pożyczkę na rozpoczęcie innej działalności gospodarczej. Czy w takiej sytuacji może to być pożyczka nieoprocentowana i czy należy naliczyć mu przychód w wysokości odsetek "rynkowych"? Czy można przyjąć w spółce, że wszystkie pożyczki udzielane pracownikom (poza ZFŚS) są nieoprocentowane, ale jednocześnie "odsetki rynkowe" nie stanowią dla nich przychodu (ponieważ nie jest to wyjątek dla jednego pracownika, tylko obejmuje wszystkie osoby zatrudnione obecnie i w przyszłości)?
Odpowiedź:
Organy podatkowe uznają, że podatnik, który otrzymał od innego podmiotu nieoprocentowaną pożyczkę uzyskał z tego tytułu nieodpłatne świadczenie (przychód), o którym mowa w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie jest przy tym istotny fakt, że pożyczkobiorca jest członkiem zarządu lub pracownikiem pożyczkodawcy. Wartość nieodpłatnego świadczenia ustala się na podstawie cen rynkowych stosowanych w dacie otrzymania świadczenia - według wysokości odsetek od pożyczki należnych w przypadku zaciągnięcia kredytu w tej wysokości na warunkach ogólnie obowiązujących w gospodarce rynkowej. Zatem przychodem są odsetki, które podatnik musiałby zapłacić, gdyby pożyczka była oprocentowana, a które zaoszczędził, gdyż pożyczka była nieoprocentowana.
Również orzecznictwo sądów administracyjnych stoi na stanowisku, że otrzymanie pożyczki bez obowiązku uiszczenia odsetek jest świadczeniem nieodpłatnym w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2004 r., FSK 776/04 - w stanie faktycznym tej sprawy akcjonariusz spółki-osoba fizyczna otrzymała od spółki nieoprocentowaną pożyczkę w wysokości blisko miliona złotych).
Na uznanie nieoprocentowanej pożyczki za nieodpłatne świadczenie nie ma żadnego znaczenia umowa pomiędzy stronami, czy fakt, że np. spółka-pożyczkodawca udziela nieoprocentowanych pożyczek wszystkim pracownikom - zgodnie bowiem z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa umowy strony czynności nie mogą skutecznie modyfikować obowiązków podatkowych ciążących na nich z mocy prawa.
Polecamy także artykuły e-prawnika dotyczące podobnych zagadnień:

Czy firma może udzielić pracownikowi nieoprocentowanego kredytu na zakup samochodu? Jeśli tak, to jakie to rodzi konsekwencje składkowo-podatkowe (...)
Prowadząc w 2002 roku jednoosobową działalność gospodarczą otrzymałam od Pana X również prowadzącego jednoosobową działalność (...)
Codziennie nowa bezpłatna porada!
Usuwanie danych osobowych z internetu. Będzie łatwiejJeśli administrator nie zgodzi się na ich skasowanie, narazi się na karę sięgającą (...) »
Nasza firma w styczniu bieżącego roku obchodziła XX-lecie działalności firmy. Z tej okazji zorganizowano poczęstunek w restauracji (...)...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.