Opodatkowanie umowy z arbitrem

Odpowiedź:

Poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego wiąże się dla stron z obciążeniami finansowymi. Arbitrom przysługuje prawo do wynagrodzenia za ich czynności, jak również do zwrotu wydatków poniesionych w związku z ich wykonywaniem, np. za przejazdy. Odpowiedzialność finansową z tego tytułu strony ponoszą solidarnie. W ich interesie leży porozumienie się z arbitrem w kwestii jego wynagrodzenia. W przeciwnym bowiem wypadku będzie mógł on zażądać, aby sąd ustalił jego wynagrodzenie stosownie do nakładu pracy oraz wartości przedmiotu sporu, a także wydatki podlegające zwrotowi (art. 1179 Kodeksu postępowania cywilnego).

Jak stanowi art. 1170 Kodeksu postępowania cywilnego, arbitrem może być osoba fizyczna bez względu na obywatelstwo, mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Arbitrem nie może być sędzia państwowy. Nie dotyczy to sędziów w stanie spoczynku. Wykładnia językowa pojęcia "arbiter" wskazuje, że oznacza ono osobę - rozjemcę powołanego przez strony wiodące spór lub przez sąd do rozstrzygnięcia sporu. W związku z tym przychody arbitrów zaliczają się do przychodów otrzymywanych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony osób (przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Mając powyższe na uwadze dochody arbitra z tytułu wynagrodzenia podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych tj. wg skali podatkowej, zaś płatnicy dokonujący wypłaty tych należności - w myśl art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - są obowiązani do pobrania zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 19% należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz pomniejszonej o składki potrącone przez płatnika w danym miesiącu na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznyc, wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich - do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2.280 zł (powyższe twierdzenia znajdują potwierdzenie w Informacji Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. BI/005-0724/04).

W wyżej powołanym piśmie Izba Skarbowa w Gdańsku zauważyła również, że w kosztach uzyskania przychodu podatnika nie mieszczą sią pokrywane przez podatnika zgodnie z umową koszty stawiennictwa arbitra, gdyż nie jest to wydatek, którego poniesienie ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu podatnika.