Podatek dochodowy przy odkupie akcji

Odpowiedź:

Zgodnie z art. 89 Kodeksu cywilnego, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, powstanie lub ustanie skutków czynności prawnej można uzależnić od zdarzenia przyszłego i niepewnego (warunek). Jak stanowi art. 90 Kodeksu cywilnego ziszczenie się warunku nie ma mocy wstecznej, chyba że inaczej zastrzeżono.

Zatem np. zbycie akcji z zastrzeżeniem, że w zależności od przyszłego i niepewnego zdarzenia (np. spadek cen akcji) zbywca będzie zobowiązany odkupić akcje, jest zawarciem czynności pod warunkiem rozwiązującym.

Niestety w przypadku ziszczenia się warunku rozwiązującego i konieczności odkupu zbytych akcji przez ich uprzedniego zbywcę, przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują szczególnych zwolnień podatkowych, czy możliwości żądania zwrotu/stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego przy zbyciu akcji.

Ponadto należy zauważyć, iż duże podobieństwo z warunkiem rozwiązującym wykazuje umowne prawo odstąpienia. Możliwość ustania bytu prawnego umowy wskutek jednostronnego oświadczenia woli którejkolwiek ze stron czyni umowę jak gdyby warunkową, chociaż samo zastrzeżenie nie jest warunkiem w rozumieniu art. 89 k.c.  Nie należy w tym przypadku zapominać o poważnych różnicach zachodzących między tymi instytucjami. Mianowicie wykonanie umownego prawa odstąpienia działa ex tunc (od chwili zawarcia umowy), podczas gdy ziszczenie się warunku nie mam mocy wstecznej (art. 90 k.c.). Panuje zgoda co do tego, że ziszczenie się warunku działa z mocy prawa, podczas gdy odstąpienie od umowy jest wykonaniem przez uprawnioną stronę prawa kształtującego.