Darowizna na rzecz małżonków a kwestie podatkowe

Pytanie: Czy przy darowiźnie jednej rzeczy dwóm osobą (mężowi i żonie) i przy zapisie iż otrzymują tą rzecz w 50% każda, wolna kwota od podatku od darowizny to dla każdej z tych osób 9 tys. zł (obie należą do pierwszej grupy obdarowywanych) czy też w związku iż jest to jedna rzecz dana dwóm osobom kwota wolna od podatku to 9 tys. zł?

Odpowiedź:

Kwota wolna od podatku dotyczy każdego z małżonków z osobna. Należy zauważyć, że na gruncie prawa cywilnego darowizna powyższa jest nie tyle darowizną jednej rzeczy dwóm osobom, co darowaniem udziałów we własności. Konsekwencją powyższego jest ustanowienie tzw. współwłasności (por. art. 195 i nast. Kodeksu cywilnego). Szczególne skutki powyższej czynności dotyczą również stosunków własnościowych między małżonkami. Zgodnie z art. 33 pkt 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę wchodzą do majątku odrębnego każdego z małżonków (chyba, że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił). Tak więc darowane udziały w rzeczy (po 50%) wchodzą do odrębnych majątków każdego z małżonków. W pewnym uproszczeniu można stwierdzić, że dochodzi nie do jednej, lecz do dwóch darowizn - darowizny 50% udziałów w rzeczy na rzecz pierwszego z małżonków oraz darowizny 50% udziałów w rzeczy na rzecz drugiego z małżonków. Dotyczy to również skutków podatkowych darowizny. Skutki dokonanej darowizny należy oceniać w przypadku każdego z małżonków z osobna. W przypadku, gdy oboje należą do I grupy podatkowej kwota wolna od podatku wynosi 9.637 zł (por. art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn), a więc w przypadku darowizny na rzecz obojga małżonków kwota ta wynosi de facto 19.274 zł.