Opodatkowanie darowizny udziałów

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn (zwanej dalej "ustawą"), podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (m.in. takim prawem są udziały w spółce kapitałowej), tytułem darowizny. Należy przy tym zauważyć, iż podatkowi nie podlega nabycie m.in. praw majątkowych podlegających wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca, ani też darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 3 pkt 1 ustawy).

Jeżeli darowizna udziałów następuje pomiędzy członkami najbliższej rodziny, należy również zwrócić uwagę na zwolnienie podatkowe określone w art. 4a ustawy, obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych (art. 5 ustawy). Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy obowiązek podatkowy powstaje - przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego (art. 7 ust. 1 ustawy). Zatem ustawodawca za podstawę opodatkowania w podatku od spadków i darowizn przyjął wartość przedmiotu darowizny, a dokładniej jego cenę rynkową. Jeśli wartość bilansowa/nominalna udziałów nie jest tożsama z ich wartością rynkową, to ta ostatnia winna stanowić podstawę opodatkowania.