Opodatkowanie finansowania nabycia mieszkania

Odpowiedź:

Z punktu widzenia podatkowego istotne jest opodatkowanie pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) oraz pieniędzy otrzymanych przy okazji ślubu w Polsce (darowizny) podatkiem od spadków i darowizn. Oczywiście w przypadku niezłożenia odpowiednich deklaracji lub zeznań, jeżeli organ podatkowy ujawni taką nieopodatkowaną umowę pożyczki lub darowiznę, to będzie trzeba zapłacić nie tylko podatek, ale też odsetki od zaległości podatkowych, ale osoba taka może być również ukarana wg przepisów Kodeksu karnego skarbowego (najczęściej grzywną).

I.    Umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy o PCC). Zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy o PCC, czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi - co do zasady; nawet jeśli stronami umowy są nierezydenci - jeżeli ich przedmiotem są rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (np. pieniądze znajdujące się na terytorium Polski).

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej - zawarcia umowy pożyczki (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC) i ciąży solidarnie na obu stronach umowy pożyczki (art. 4 i art. 5 ustawy o PCC). Stawka podatku wynosi 2 % kwoty pożyczki (art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o PCC).

Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego (art. 10 ust. 1 ustawy o PCC).

Organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach podatku od czynności cywilnoprawnych od umów, których przedmiotem są rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane w kraju, jest m.in. od umowy pożyczki - naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) jednej ze stron czynności cywilnoprawnej (art. 12 ust. 1 ustawy o PCC). Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej organu podatkowego w ten sposób (np. żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Polski) właściwym organem podatkowym jest naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście.

Warto jednak zwrócić uwagę na zwolnienia od podatku (w przypadku zwolnienia nie ma konieczności złożenia deklaracji i zapłaty podatku), które obejmują pożyczki udzielane (art. 9 pkt 10 ustawy o PCC):

1) na podstawie umowy zawartej między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej (małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów) do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu - na zasadach określonych w przepisach o podatku od spadków i darowizn (tj. 9.637 zł),