Opodatkowanie podziału majątku małżonków

Odpowiedź:

Podział majątku wspólnego małżonków w wyniku zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej bez spłat i dopłat nie będzie podlegał opodatkowaniu (tak po stronie spłacanego, jak i spłacającego). Przy tym, w odniesieniu do poszczególnych podatków należy zauważyć, iż:

1) Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), przepisów tej ustawy nie stosuje się (tzn. niepodlega opodatkowaniu tym podatkiem) do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.

2) W odniesieniu do podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) należy zauważyć, iż podział majątku wspólnego jest instytucją wyłącznie dla prawa rodzinnego i opiekuńczego, natomiast do czynności wymienionych w ustawie o PCC mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego. W świetle obowiązującej ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podział majątku wspólnego małżonków nie stanowi przedmiotu opodatkowania (tak: Informacja Urzędu Skarbowego w Olsztynie z dnia 25 lutego 2004 r., US.V/436-2/04).

3) Podział majątku małżonków na skutek zniesienia wspólności ustawowej nie będzie też podlegał podatkowi od spadków i darowizn. Co prawda, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podatkowi od spadków i darowizn zwanemu dalej podatkiem, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium RP lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium RP tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności. W literaturze podatkowej podkreśla się że podział majątku wspólnego małżonków w wyniku zniesienia wspólności ustawowej nie stanowi zdarzenia prawnego podlegającego opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Rozdział kosztów umownego podziału majątku zależy od postanowień małżonków w tym przedmiocie. W zasadzie każde z nich ponosi własne koszty związane z podziałem. Praktycznie rzecz biorąc, koszty podziału ruchomości są nieznaczne. Strony umowy mogą ponieść jednak pewne nieuniknione koszty „towarzyszące” podziałowi, takie jak koszty transportu i przeładunku dzielonych rzeczy, koszty związane z różnego rodzaju opłatami (np. rejestracyjnymi) itp.