Leasing samochodu osobowego. Vat i koszt podatkowy

Obie ustawy regulujące kwestie podatku dochodowego w rozdziałach 4a definiują umowy leasingu i wyodrębniają jej dwa rodzaje:

• leasing operacyjny (odpisy amortyzacyjne dokonywane są przez finansującego),
• leasing kapitałowy (odpisy amortyzacyjne dokonywane są przez korzystającego).

Opisany stan faktyczny dotyczy leasingu operacyjnego, którego regulacje szczególne zawierają przepisy art. 23b ust. 1 ustawy pdof i art. 17b ust. 1 ustawy pdop. Zgodnie z nimi leasing operacyjny ma miejsce, gdy:

• została zawarta umowa na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji (min. 2 lata dla samochodu)

oraz

• suma ustalonych w niej opłat, po odliczeniu VAT, odpowiada co najmniej wartości początkowej samochodu.

Przepisy te zezwalają korzystającemu na zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów w okresie obowiązywania umowy opłat ustalonych w umowie leasingu. W przypadku korzystających podmiotów, będących zwolnionych z podatku od towarów i usług, kosztem uzyskania przychodu będą kwoty opłat brutto, czyli z VAT.

Jeśli natomiast korzystającym jest czynny podatnik podatku od towarów i usług, to w przypadku leasingu samochodu osobowego zastosowanie będzie mieć art. 86 ust. 7 ustawy o VAT, ograniczający kwotowo i procentowo odliczenie podatku VAT naliczonego.

Zgodnie z tym przepisem w przypadku umów m.in. leasingu samochodu, kwotę podatku naliczonego stanowi 50% kwoty podatku naliczonego od czynszu (raty) lub innych płatności wynikających z umowy, a potwierdzonych fakturą. Suma kwot podatku odliczonego w całym okresie użytkowania danego samochodu, nie może przekroczyć 5 tys. zł. A zatem w przypadku leasingu operacyjnego nie będzie kosztem uzyskania przychodu ta część podatku VAT naliczonego od raty, która będzie podlegać odliczeniu od VAT należnego. Pewnym problemem pozostaje ta część podatku VAT naliczonego, którego korzystający nie może odliczyć. Nie istnieje przepis prawny, który mówiłby wprost, iż ta część nieodliczona podatku VAT jest kosztem podatkowym, lecz można to wyinterpretować na zasadzie porównania innych przepisów ustawy o VAT (szczególnie art. 86 ust. 3, 6 i 7). Skoro ustawodawca uznaje za VAT naliczony część podatku, która nie podlega odliczeniu, to zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt. 43 pdof i art. 16 ust. 1 pkt. 46 pdop podatnik może uznać go za koszt uzyskania przychodu. Jednakże nie jest to stanowisko jednoznaczne.