Najem lokali przed 1 maja 2004 r.

Odpowiedź:

W stanie prawnym sprzed dnia 1 maja 2004 r., aby najem był objęty VAT, musiał być wykonywany w sposób częstotliwy. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominował pogląd, że o częstotliwości usługi najmu świadczy wynajmowanie rzeczy różnym podmiotom bądź też świadczenie tych usług z tytułu różnych stosunków prawnych (tak: wyrok NSA z 4 czerwca 1997 r., III SA 450/96, z 31 marca 1998 r., III SA 1848/96, z 7 marca 2002 r., I SA/Łd 1158/01). O tym, czy najem ma charakter działalności usługowej, czy też jest pobieraniem pożytków cywilnych, przesądza zamiar wynajmującego, czy jego intencją jest czerpanie zysków z powtarzającego się wynajmowania rzeczy, czy też umowa najmu ma charakter incydentalny (tak: wyrok NSA z 23 lutego 2001 r., I SA/Gd 1069/98). 

Zatem wynajmowanie kilku lokali (w tym na cele użytkowe) lub różnym najemcom (bez względu na podstawę najmu), podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Świadczenie usługi polegającej na wynajmie lokalu było opodatkowane na podstawie art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.) według stawki określonej w art. 18 ust. 1 ustawy w wysokości 22%. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 i poz. 10 załącznika nr 2 do ww. ustawy zwolnione od podatku są usługi w zakresie wynajmowania lub dzierżawienia nieruchomości o charakterze mieszkalnym na własny rachunek, z wyłączeniem wynajmu lokali w budynkach mieszkalnych na cele inne niż mieszkaniowe. W związku z powyższym najem lokalu w celu prowadzenia w nim działalności gospodarczej będzie opodatkowany wg stawki podatku 22% (tak: informacja o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście z 2004.03.22, US35/PP1/443-21/04/DG).

Oczywiście podatnik mógł może korzystać z tzw. zwolnienia podmiotowego, które przysługiwało dopóty, dopóki obrót nie przekroczy w roku podatkowym równowartości 10 tys. euro, pod warunkiem że podatnik prowadzi uproszczoną ewidencję sprzedaży (tj. podatnicy zwolnieni od podatku byli obowiązani do ewidencjonowania sprzedaży celem ustalenia, czy nie przekroczyli limitu zwolnienia; nie jest to żaden sformalizowany dokument; w praktyce sprowadza się do prostej tabelki). Zgodnie z przepisem art. 14 ust. 6 ww. ustawy podatnik rozpoczynający wykonywanie czynności określonych w art. 2 ustawy w ciągu roku podatkowego jest zwolniony od podatku, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży towarów nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, kwoty wyrażonej w złotych, odpowiadającej kwocie 10 000 euro.