Opodatkowanie użytkowania wieczystego z budynkiem

Przed przystąpieniem do odpowiedzi należy jednak wyjaśnić, iż ogłoszenie upadłości firmy nie jest równoznaczne z jej likwidacją. Reprezentowana przez syndyka firma nie „była” płatnikiem VAT, lecz raczej nim jest (a ściślej - jest podatnikiem VAT czynnym, przepisy VAT rezerwują pojęcie płatnika tego podatku dla organów egzekucyjnych i komorników).

Jednocześnie należy wyjaśnić, iż przeniesienie prawa użytkowania wieczystego podlega od 1 maja 2004 r. opodatkowaniu podatkiem VAT (jako świadczenie usługi). Stawką właściwą jest stawka jaką opodatkowany jest dostawa budynku, z którym prawo to jest związane. Jeśli dostawa ta jest zwolniona od podatku, zwolnione jest również przeniesienie prawa użytkowania wieczystego. Jeżeli dostawa podlega opodatkowaniu stawką 7% - przeniesienie prawa podlega opodatkowaniu stawką 7%. I w końcu, jeżeli dostawa podlega opodatkowaniu stawką 22% - przeniesienie prawa użytkowania wieczystego będzie podlegało opodatkowaniu tą stawką.

W powyższym przypadku, mając na uwadze, iż przedmiotem transakcji jest używany lokal mieszkalny, dostawa lokalu będzie najprawdopodobniej zwolniona od podatku. Tym samym zwolnione od podatku VAT będzie również przeniesienie prawa użytkowania wieczystego.

Należy przy tym wyjaśnić, iż fakt podlegania danej czynności pod podatek VAT (także zwolnienie od tego podatku) wyłącza co do zasady opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych (por. art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych). Z jednym jednak wyjątkiem, a mianowicie z wyjątkiem umów sprzedaży i zamiany zwolnionych z podatku od towarów i usług, których przedmiotem są nieruchomości lub ich części albo prawo użytkowania wieczystego (wyjątek ten obowiązuje od 1 maja 2004 r.).

Oznacza to, że zwolnienie od podatku na gruncie VAT skutkuje opodatkowaniem nabywanych nieruchomości podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Dotyczy to zarówno opodatkowania tym podatkiem nabywanego lokalu, jak i prawa użytkowania wieczystego.