Podatek PCC od pożyczki

Odpowiedź:

Co do zasady umowy pożyczki są opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 2 % kwoty pożyczki (art. 1 ust. 1 lit b i art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o PCC). Jednakże zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o PCC, nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z niego zwolniona (z pewnymi wyjątkami, nie dotyczącymi jednak pożyczek).

Z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (VAT) wynika, że przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Udzielenie pożyczki może być uznane za usługę podlegającą VAT sklasyfikowaną pod symbolem PKWiU 65.22 "Usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym". Jako wymienione w poz. 3 załącznika nr 4 do ustawy o VAT, korzystają one ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jeśli zatem pożyczka jest udzielana w ramach jej działalności gospodarczej (podmiot udzielający pożyczki działa w tym zakresie jako podatnik VAT), to świadczy usługę zwolnioną z VAT, a w związku z tym na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o PCC taka pożyczka nie podlega PCC.

Otrzymanie odsetek powinno być dokumentowane fakturami VAT, bez naliczania podatku (sprzedaż zwolniona). Udokumentowaną takimi fakturami sprzedaż zwolnioną należy zaewidencjonować w rejestrze sprzedaży i wykazać w deklaracji VAT (tak: Drugi Urząd Skarbowy w Kielcach w piśmie z 24 lutego 2005 r., sygn. OG-005/142/2004/PP1-443/32).

Oczywiście sposób uruchamiania poszczególnych transz pożyczki oraz możliwości zwiększania i zmniejszania kwoty pożyczki powinien być szczegółowo określony w umowie pożyczki lub może być na bieżąco uzgadniany przez strony na podstawie aneksów do umowy pożyczki.

Powyższe wyjaśnienia dotyczą wyłącznie pożyczek udzielanych pomiędzy podmiotami krajowymi, gdyż pożyczka udzielana kontrahentowi zagranicznemu nie będzie objęta VAT w Polsce. Jest ona bowiem opodatkowana w miejscu siedziby usługobiorcy (tak: Drugi Urząd Skarbowy w Bielsku-Białej w piśmie z dnia 11 sierpnia 2004 r., sygn. PP/443-62/04/IK).