Podatek VAT od wygasłej umowy

Odpowiedź:

Jak stanowi art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 4 ustawy o VAT, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do faktur za częściowe wykonanie usługi (art. 19 ust. 5 ustawy o VAT).

Zatem dla powstania obowiązku podatkowego kluczowe jest wykonanie usługi, ewentualnie wystawienie faktury.

Wielokrotnie w praktyce się zdarza, iż sam fakt wykonania umowy jest pomiędzy stronami kwestionowany (np. w związku z odstąpieniem jednej ze stron od umowy), w związku z czym zamawiający nie chce dokonać zapłaty. W takiej sytuacji o tym, czy usługa była wykonana (w całości lub przynajmniej w części) rozstrzyga sąd i w takim przypadku - choć nie wynika to wprost z ustawy o VAT - obowiązek podatkowy powinien powstać z momentem uprawomocnienia się wyroku sądu potwierdzającego wykonanie usługi i zasądzającego wynagrodzenie (z VAT), niezależnie od faktu, iż z punktu widzenia prawa cywilnego umowa między przedsiębiorcami już nie istnieje. Prawomocny wyrok ma istotne znaczenie, gdyż nie można przyjąć, że w przypadku sporu co do faktu wykonania usługi i odstąpienia zamawiającego od umowy wykonawca miałby jednostronnie uznać, iż usługa została wykonana, wystawić fakturę i zapłacić VAT.