Pożyczka udzielona spółce jawnej przez sp. z o.o.

1) Zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, umowa pożyczki rodzi obowiązek zapłaty tego podatku. Zobowiązanymi solidarnie do jej uiszczenia i sporządzenia stosownej deklaracji (PCC-1) w terminie 14 dni są wówczas obie jej strony albo jedna z nich. Podstawą opodatkowania jest kwota pożyczki. Stawka podatkowa wynosi 2%. Zwolnione z podatku są np. pożyczki udzielane na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej, pod warunkiem udokumentowania, że pieniądze będące przedmiotem pożyczki zostaną przeznaczone na pokrycie wydatków poniesionych na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej w ciągu 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy.

2) Jednak art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jednoznacznie stwierdza, że podatkowi temu nie podlegają te czynności cywilnoprawne, przy których przynajmniej jedna strona z tytułu dokonania takiej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z niego zwolniona, z wyjątkiem dotyczącym umów sprzedaży i zamiany, nieruchomości lub ich części bądź prawa użytkowania wieczystego zwolnionych z VAT.

Wynika z tego, że podatnik VAT (np. spółka z o.o.), który w ramach swej działalności udziela pożyczek, a także jego kontrahent nie muszą z tego tytułu płacić podatku od czynności cywilnoprawnych ani sporządzać deklaracji PCC-1.

Usługi udzielania pożyczek poza systemem bankowym (PKWiU 65.22) mieszczą się w katalogu tzw. usług pośrednictwa finansowego określonych przez pozycję 3 załącznika nr 4 ustawy o VAT, korzystają zatem z owego zwolnienia.

W tym przypadku przedsiębiorca pożyczkodawca musi swemu kontrahentowi wystawić fakturę VAT, gdzie jako należność powinien wykazać odsetki, które z tytułu tej umowy będą mu przysługiwać. Czynność tę musi również uwzględnić w swej ewidencji i deklaracji VAT, jako niedającą prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Jeżeli udzielanie pożyczek jest jedynie działalnością okazjonalną, może on ich wartości nie uwzględniać w obliczanej na koniec roku podatkowego strukturze sprzedaży (art. 90 ust. 6 ustawy o VAT). Okazjonalność udzielanych pożyczek sprawi zatem, że ich wartość nie powiększy obrotu uzyskanego z czynności, w stosunku do których podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżania podatku należnego.