VAT naliczony a zbycie towarów używanych

Odpowiedź:

Art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT zwalnia od podatku dostawę towarów używanych, z zastrzeżeniem pkt 10, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego; zwolnienie dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części, będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu, przez towary używane rozumie się:  

1. budynki i budowle lub ich części - jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej 5 lat;
2. pozostałe towary, z wyjątkiem gruntów, których okres używania przez podatnika dokonującego ich dostawy wyniósł co najmniej pół roku. 

Dla budynków, budowli i ich części nie jest więc istotne, czy i jak długo używał tych nieruchomości sprzedający, lecz ich status jako towarów używanych zależy wyłącznie od czasu, jaki upłynął od zakończenia budowy (5-letni okres jest liczony od końca roku zakończenia budowy).

Natomiast grunt nie jest nigdy „towarem używanym”. Jednak, ze względu na zawarte w art. 29 ust. 5 określenie podstawy opodatkowania, w przypadku dostawy budynków czy budowli trwale z gruntem związanych z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Opodatkowanie gruntu niejako zatem „podąża” za opodatkowaniem budynku lub budowli, tzn. że sprzedaż budynku używanego powoduje w praktyce, że zwolnieniem zostaje objęty również grunt.

Zwolniona od podatku jest tylko dostawa towarów, czyli odpłatne i nieodpłatne przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel na inną osobę.

Warunkiem zwolnienia jest w zasadzie, aby podatnikowi dokonującemu dostawy towarów używanych nie przysługiwało w stosunku do tych towarów (tzn. przy nabyciu tych towarów) prawo odliczenia podatku naliczonego.

Jednak, zgodnie z art. 43 ust 6, zwolnienia tego nie stosuje się do dostawy budynków i budowli lub ich części, jeżeli przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych lub w trakcie użytkowania wydatki poniesione (przed wprowadzeniem do ewidencji środków trwałych lub też później, w trakcie ich użytkowania) przez podatnika na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30 % wartości początkowej, a podatnik:  

1. miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych wydatków i 
2. użytkował te towary w okresie krótszym niż 5 lat w celu wykonywania czynności opodatkowanych (chodzi tu o całkowity okres użytkowania tych towarów do działalności opodatkowanej, a nie o okres od zakończenia modernizacji, czy też o okres liczony od momentu przekroczenia ww. kwoty wydatków poniesionych na modernizację; wystarczy nawet jednorazowe korzystanie w tym celu).