Pytanie: Sprawa dotyczy roku 2003 - najmu mieszkania na cele biurowe - bez zmiany przeznaczenia tego lokalu. Nie prowadziłam działalności (nadal nie prowadzę). Najemcy wystawiałam rachunek zarówno za czynsz, jak i media (zgodnie z umową). Najemca wpłacał te kwoty na mój rachunek, a ja jako właściciel regulowałam należności za swoje mieszkanie do wspólnoty. Najemca miał umowę ze mną, nie mógł więc dokonywać wpłat do wspólnoty - tak twierdził nasz administrator i sam najemca. Często zdarzało się, że wpłaty na moje konto dokonywane były z kilkumiesięcznym opóźnieniem. Płaciłam podatek na zasadach ogólnych, co miesiąc wysyłałam PIT-5 do urzędu skarbowego. W roku 2003 suma dochodu w rozliczeniu rocznym przekroczyła sumę zwalniającą z VAT (zwolnienie wybrałam wcześniej). Jednak w tej kwocie były wpłaty najemcy z roku 2002, a bez tych wpłat nie byłoby tego przekroczenia. Jako osoba fizyczna rozliczałam się z pieniędzy, które realnie otrzymałam. Jak zinterpretować sytuację opisaną powyżej? A także jak byłoby w przypadku, gdy z rachunków wystawionych w 2003 roku najemcy teoretycznie przychód byłby większy niż suma zwalniająca z VAT - a ja zapłatę części tych rachunków otrzymałam w roku następnym. Wiem, że dla osoby fizycznej momentem uzyskania przychodu jest chwila otrzymania należności. Czy w moim przypadku zostałam podatnikiem VAT w 2003 roku? Wiem, że w marcu 2004 roku zmieniła się ustawa VAT i od tego czasu najem traktowany jest jako działalność gospodarcza, nawet jak się jej nie prowadzi.
Odpowiedź:
W stanie prawnym sprzed dnia 1 maja 2004 r., aby najem był objęty VAT, musiał być wykonywany w sposób częstotliwy. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominował pogląd, że o częstotliwości usługi najmu świadczy wynajmowanie rzeczy różnym podmiotom bądź też świadczenie tych usług z tytułu różnych stosunków prawnych, natomiast o zamiarze częstotliwego wykonywania usługi najmu nie świadczyło natomiast zawarcie z tą samą osobą kolejnych umów najmu tej samej rzeczy (tak: wyrok NSA z 4 czerwca 1997 r., sygn. III SA 450/96, z 31 marca 1998 r., sygn. III SA 1848/96, z 7 marca 2002 r., sygn. I SA/Łd 1158/01). Zatem zawarcie jednej umowy, z tym samym najemcą nie spełniało warunku częstotliwości.
Nowa ustawa o VAT (obowiązująca od 1 maja 2004 r.) nie stawia już warunku częstotliwości w odniesieniu do czynności wykorzystania towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych (przedstawione stanowisko NSA straciło aktualność). Ponieważ umowa najmu ma charakter ciągły i jest zawierana w celu zarobkowym, każda osoba świadcząca usługi najmu jest z tego tytułu podatnikiem VAT, chyba że najem dotyczy lokalu mieszkalnego na cele mieszkalne (taki najem jest zwolniony z VAT) albo podatnik korzysta z tzw. zwolnienia podmiotowego (art. 113 ustawy o VAT), które przysługuje dopóty, dopóki obrót z tytułu świadczenia usług najmu nie przekroczy w roku podatkowym równowartości 10.000 euro, pod warunkiem że podatnik prowadzi uproszczoną ewidencję sprzedaży.
Zatem, w stanie prawnym przed 1 maja 2004 r., jeżeli podatnik wynajmował jeden lokal użytkowy jednemu najemcy, przyjmowało się, że nie był podatnikiem VAT niezależnie od wielkości obrotu (zatem nawet przy obrocie rocznym przekraczającym 10.000 euro).

Prowadzę działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług. Jako przedmiot działalności nie mam wymienionego wynajmowania (...)
Chodzi o stan faktyczny naliczenia obrotów w roku 2003 za wynajem mieszkania. Z udzielonej odpowiedzi rozumiem, że gdybym wynajmowała (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
ZUS przez internet. Zobacz, co załatwiszBędziesz mógł kontrolować pracodawcę, sprawdzić przyszłą emeryturę (...) »
Firma nie ściągnęła należności od klienta. Minęło 2,5 roku. Sprawa dotyczy usług budowlanych. Jakie są konsekwencje podatkowe (...)...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.