VAT od sprzedaży wierzytelności

Pytanie: Czy dokonując sprzedaży wierzytelności jestem zobowiązany do zapłaty VAT od kwoty wierzytelności? A jeśli tak, to co w przypadku przelewu wierzytelności w celu jej ściągnięcia? Bo przeciez firma windykacyjna będzie wplacać różne kwoty w terminach uzgodnionych z dłużnikiem? Czy każda z tych wpłat będzie obciążona podatkiem VAT?

Odpowiedź:

Zasady opodatkowania wierzytelności wzbudzają na gruncie obecnie obowiązującej ustawy wiele kontrowersji. Dlatego też nie jest możliwe wskazanie jednego obowiązującego poglądu na ten temat. Tym niemniej warto pokusić się o wskazanie najbardziej prawdopodobnego scenariusza. Przede wszystkim zauważyć należy, iż panuje zgoda co do tego, że sprzedaż wierzytelności stanowi na gruncie obecnych przepisów świadczenie usługi. Usługa ta kwalifikowana jest jako usługa pośrednictwa finansowego i jest zwolniona od podatku. Podstawą opodatkowania (kwotą wykazywaną w deklaracji w pozycji sprzedaż zwolniona) jest, co do zasady, cena sprzedaży wierzytelności. W przypadku sprzedaży wierzytelności celem jej ściągnięcia pojawia się pewien problem. W takim wypadku dochodzi do szczególnej sytuacji, w którym jednym z elementów umowy jest usługa ściągnięcia wierzytelności. Kwotą wynagrodzenia za tą usługę jest najczęściej dyskonto od sprzedawanej wierzytelności (w sytuacji takiej wierzytelności są sprzedawane poniżej ich wartości). Wbrew pozorom podstawą opodatkowania nie jest w takiej sytuacji cena sprzedaży wierzytelności, lecz cena sprzedaży powiększona o wartość świadczonej usługi (a więc udzielone dyskonto). Przykładowo, sprzedając wierzytelność wartą 100 firmie windykacyjnej za 80 należy uznać, że wynagrodzenie za sprzedawaną wierzytelnośći wynosi nadal 100 (80 i wartość usługi ściągnięcia wierzytelności - 20). Jednocześnie przypomnieć należy, iż usługi ściągania długów i faktoringu nie korzystają ze zwolnienia i są opodatkowane stawką 22%. Odnośnie sposobu rozliczenia w powyższym przypadku sprzedaży wierzytelności zauważyć należy, iż obowiązek podatkowy powstaje w tym wypadku niezależnie od płatności za sprzedaż wierzytelności. Zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Oznacza to, że obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży wierzytelności powstanie najpóźniej 7 dnia po sprzedaży (w deklaracji za ten miesiąc należy uwzględnić sprzedaż zwolnioną z tytułu sprzedaży wierzytelności).