VAT przy transakcji łańcuchowej

Odpowiedź:

Transakcja łańcuchowa pojawia się wówczas, gdy w dostawie uczestniczą trzy firmy z różnych państw, a towar jest dostarczany bezpośrednio od pierwszego do ostatniego kontrahenta. Dla potrzeb rozliczenia podatku przyjmuje się, że każdy z uczestników transakcji łańcuchowej dokonuje własnej, odrębnej dostawy. Występuje tu więc więcej niż jedna dostawa tego samego towaru, jednak towar jest tylko raz transportowany. Przyjmuje się też fikcję, iż każdy z tych podmiotów dokonał też wydania towaru i każdy wystawia fakturę z tą samą datą sprzedaży. 

Zgodnie z art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, gdy kilka podmiotów dokonuje dostawy tego samego towaru w ten sposób, że pierwszy z nich wydaje ten towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności nabywcy, przy czym towar ten jest wysyłany lub transportowany, to wysyłka lub transport tego towaru jest przyporządkowany tylko jednej dostawie. Ponieważ dokonuje się tylko jednego przemieszczenia towarów, to tylko jedna dostawa może być tak naprawdę uznana za „dostawę ruchomą towarów”, która podlega opodatkowaniu w miejscu, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy. Jeżeli towar jest wysyłany lub transportowany przez nabywcę, który dokonuje również jego dostawy (czyli jest tylko ogniwem pośredniczącym - w tym przypadku firma niemiecka), przyjmuje się, że wysyłka lub transport jest przyporządkowany dostawie dokonanej dla tego nabywcy, chyba że nabywca ten udowodni, że wysyłkę lub transport towaru należy zgodnie z zawartymi przez niego warunkami dostawy przyporządkować jego dostawie (czyli dostawie z Niemiec do Polski; gdy wiec z warunków umowy będzie wynikać jego obowiązek dostarczenia towarów, wówczas wysyłka czy transport będą  przyporządkowane jego dostawie). Ustalenie dostawy, której przyporządkowany jest transport towarów ma znaczenie dla transakcji poprzedniej i/lub kolejnej; W tych przypadkach bowiem dostawę towarów, która:

1. poprzedza wysyłkę lub transport towarów, uznaje się za dokonaną w miejscu rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów;
2. następuje po wysyłce lub transporcie towarów, uznaje się za dokonaną w miejscu zakończenia wysyłki lub transportu towarów.

Zatem transport towarów należy przypisać do jednej z transakcji, tj.