Zaliczki i zwolnienie podmiotowe w VAT

Na gruncie poprzedniej ustawy, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi pobrano co najmniej połowę ceny (przedpłata, zaliczka , zadatek, rata), obowiązek podatkowy powstawał z chwilą przyjęcia zapłaty. Przyjęcie części zapłaty (również w formie przedpłaty, zaliczki , zadatku czy raty) powodowało powstanie obowiązku podatkowego i obowiązek wystawienia faktury VAT. Nie ma w tym przypadku znaczenia, czy kwota ta została pobrana jednorazowo, czy w ratach. Pobranie każdej kolejnej zaliczki (raty) - po przekroczeniu połowy ceny - spowoduje także powstanie obowiązku podatkowego, osobno dla każdej z tych rat. 

Pobranie zaliczki (części ceny) w wysokości powodującej powstanie obowiązku podatkowego powinno być przez podatnika potwierdzone fakturą VAT (par. 39 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wystawionymi nie później niż 7 dnia od dnia, w którym otrzymano zaliczkę. Zaliczka taka może być również przez niektórych podatników dokumentowana rachunkiem.

Moment powstania obowiązku podatkowego, związany z pobraniem zaliczki, nie przesuwa się na termin wystawienia faktury (rachunku) - jeśli byłaby ona wystawiona w określonym przepisami terminie - bądź na 7 dzień po pobraniu zaliczki (jeżeli faktura nie zostałaby wystawiona). Moment powstania obowiązku podatkowego, określony w art. 6 ust. 8 starej ustawy, jest niezależny od określonego przepisami terminu dla wystawienia faktury i w tej sytuacji powstanie zawsze z chwilą przyjęcia zapłaty.

W przypadku gdy pobrano zaliczki, zadatki, przedpłaty lub raty obrotem jest również kwota otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku.