Dowody na niezrealizowanie transakcji

Odpowiedź:

Zgodnie z art. 193 Ordynacji podatkowej księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Księgi podatkowe uważa się za rzetelne, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Organ podatkowy nie uznaje za dowód w rozumieniu ksiąg podatkowych, które są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy. Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że księgi podatkowe są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy, to w protokóle badania ksiąg określa, za jaki okres i w jakiej części nie uznaje ksiąg za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.

Jeżeli organy podatkowe wykażą zatem, że księgi podatkowe (przez które zgodnie z Ordynacją podatkową rozumie się przez to księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia, do celów podatkowych, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązani są podatnicy, płatnicy lub inkasenci) są nierzetelne, gdyż np. nie dokumentują prawidłowo obrotu, nie uzna ich za dowód.

Najgorszą konsekwencją dla podatnika jest w takim przypadku ustalenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Art. 23 § 1 daje bowiem takie prawo w przypadku, gdy m.in. dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania. Chociaż zgodnie z przepisami określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania, na ogół jest ona zawyżana w górę. Zatem przykładowo w przypadku uzyskania listy transakcji, które mogły być zrealizowane przez podatnika organ uzna jako przychód kwoty z wszystkich tych transakcji.

Zgodnie z przepisami organ odstąpi jednak od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.