Choroby zawodowe - zasady przyznawania świadczeń

Chorobami zawodowymi uprawniającymi do świadczeń przewidzianych w ustawie o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych są choroby wskazane w wykazie, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Dodatkowym warunkiem jest to, że muszą być one spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi narażeniem zawodowym. 

Choroba zawodowa musi wykazywać związek przyczynowy z wykonywaną pracą, a konkretnie z jej warunkami i rodzajem, ponieważ to z nimi właściwie wiążą się ewentualne uszczerbki na zdrowiu.

Dzięki wyodrębnieniu chorób zawodowych jako osobnej kategorii, możliwe jest zapobieganie wpływom środowiska pracy, które są szkodliwe dla człowieka. Prawdopodobieństwo ich powstania uruchomiło konieczność podjęcia pewnych środków zapobiegawczych, wśród których znajduje się:

• obowiązek pracodawcy polegający na informowaniu pracowników o ryzyku zawodowym,

• obowiązek stosowania przez pracodawcę środków zapobiegających chorobom zawodowym,

• obowiązek przeniesienia pracownika do innej pracy w razie stwierdzenia objawów wskazujących na powstanie choroby zawodowej.

Charakter profilaktyczny mają także niektóre obowiązki pracowników, np. poddania się okresowym badaniom lekarskim.

W przypadku samego tylko podejrzenia o to, że pracownik zapadł na chorobę zawodową, istnieje obowiązek określonych organów skierowania go do zakładu opieki zdrowotnej właściwego do rozpoznawania chorób zawodowych. Sam pracownik również posiada takie uprawnienie i może zgłosić podejrzenie o chorobę zawodową.

Procedura uznania choroby za zawodową

Organ pierwszego stopnia, którym jest lekarz pracujący w pewnych jednostkach rozpoznający roszczenie o uznanie schorzenia za chorobę zawodową ustala, czy choroba stwierdzona u pracownika jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych.

Lekarz, wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.