Określenie czasu pracy w umowie o pracę

Pytanie: Zostałem przeniesiony czasowo z Warszawy na region. Otrzymałem aneks do umowy o zmianie miejsca zatrudnienia oraz obsługiwanego regionu. Natomiast bez zmiany pozostaje oficjalny wymiar czasu pracy: 8.30-16-30. W praktyce jednak czas pracy bywa różny i suma godzin może być niższa lub wyższa od przewidzianego, zależnie od ilości zadań. Pracując w Warszawie część czasu spędzało się w biurze, więc zawsze można było "wyrobić" 8 godzin. Na regionie nie ma takiej możliwości, a z uwagi na nieprzewidywalność zleceń (praca w serwisie), przyjęto, że regionalny zawsze przepracowuje 40 godzin w tygodniu, niezależnie od stanu faktycznego. Czy jest to rozwiązanie słuszne, kiedy w danym miesiącu są liczne nadgodziny? Co, gdy sytuacja taka się powtarza? Czy kodeks pracy reguluje w jakikolwiek sposób takie sytuacje? Czy są jakieś przepisy regulujące określanie czasu pracy w przypadku delegacji? W umowie o pracę mam wpisane miejsce zatrudnienia Warszawa, oraz godziny pracy 8.30-16.30. Delegacje są jednak bardzo częste (praca u klienta) i przyjęte jest następujące rozwiązanie: - dojazd zakończony pracą tego samego dnia, jak i praca w całości jest liczona do czasu pracy, łącznie z nadgodzinami, - dojazd nie zakończony pracą tego samego dnia, oraz powrót jest liczony jedynie do 8 godzin tego samego dnia (np, jeżeli po 4 godzinach w biurze jest 7 godzin dojazdu nie zakończonych pracą, to traktuje się to jako 8 godzin pracy łącznie), - powroty w soboty i inne dni wolne nie są liczone do czasu pracy. Czy takie rozwiązanie jest zgodnie z obowiązującym prawem?

Odpowiedź:

Kwestie związane z czasem pracy regulują przepisy działu VI kodeksu pracy. Art. 129 § 1 k.p. wprowadza zasadę, że czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Uregulowanie to nie dotyczy tzw. godzin nadliczbowych. Zgodnie z art. 131 § 1 k.p., tygodniowy czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto kodeks przyznaje pracownikowi prawo do 11 - godzinnego nieprzerwanego odpoczynku oraz prawo do 35 - godzinnego nieprzerwanego odpoczynku w tygodniu (art. 132 § 1, art. 133 § 1 k.p.). Ten ostatni okres powinien przypadać na niedzielę (art. 133 § 3 k.p.).

Ustawa reguluje również czas pracy w godzinach nadliczbowych. Definicję tego pojęcia zawiera art. 151 § 1 k.p. Jest to praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy. Kodeks zawiera przepisy dotyczące pracy w takim okresie - pracownikowi przysługuje za to m.in. dodatkowe wynagrodzenie lub prawo żądania od pracodawcy przyznania okresu wolnego od pracy. Odrębnie uregulowana została kwestia dyżuru (pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy o pracę w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę) - art. 151⁵ § 1 k.p..

Czas pracy a delegacje

Kodeks pracy zawiera jedną regulację dotyczącą czasu pracy, odnoszącą się zarówno do pracy wykonywanej w zakładzie („na miejscu”) jak i poza nim („w delegacji”). Definicję czasu pracy zawiera art. 128 § 1 k.p. Zgodnie z tym przepisem, jest to czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Chodzi więc o sam fakt pozostawania w dyspozycji pracodawcy. Nie liczy się więc czy w tym okresie pracownik wykonywał pracę czy nie, ważna jest sama gotowość pracownika do jej wykonania. W tym przypadku nie jest również istotne w jaki sposób czas pracy definiuje sam pracodawca. Nie jest on do tego uprawniony - musi działać zgodnie z przepisami kodeksu.

1 2